ADVERTISEMENT

ಮಡಿಕೇರಿ | ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆಯ ಗುಡ್ಡ: ಯಾರಿಗೂ ಕಾಣದಂತಾದ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ನೆಲೆ

ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ

ಕೆ.ಎಸ್.ಗಿರೀಶ್
Published 28 ನವೆಂಬರ್ 2025, 5:06 IST
Last Updated 28 ನವೆಂಬರ್ 2025, 5:06 IST
ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು
ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು   

ಮಡಿಕೇರಿ: ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ ಸುಮಾರು 2,500–2000 ವರ್ಷದಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕುರುಹುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಂತಿವೆ.

ಸೋಮವಾರಪೇಟೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 6 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆಯ ಗುಡ್ಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಹಲವು ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು ಇವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿರಬಹುದಾದ ಸಮಾಧಿಗಳೆಂದು ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದು, ಸದ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾಲಯದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿವೆ.

ಈ ಜಾಗವು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ 1939ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದುವರೆಗೂ ಅದು ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು ಹೇಗಿದ್ದವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದು ನಿಜ. ಆದರೆ, ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಹೊರಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಇಲಾಖೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಕೊಡಗು ಸಹ ಭಾರತದ ಇತರೆ ಭಾಗದ ಹಾಗೆ ಬಹು ಪುರಾತನವಾದ ನೆಲೆ ಎನ್ನುವುದು ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆ ಸೋತಿದೆ.

ADVERTISEMENT

ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತಿ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ಅಪರೂಪದ ಈ ತಾಣ ಇನ್ನೂ ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಂತಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಅವಕಾಶಗಳಿದ್ದರೂ ಇಲಾಖೆ ಸುಮ್ಮನಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವೊಂದು ನಾಶವಾಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿದ್ದು, ಜತನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಇದೆ ಬಗೆಯ ಶಿಲಾಸಮಾಧಿಗಳು ಹೆಗ್ಗಡೆಹಳ್ಳಿ, ನಂಜರಾಯಪಟ್ಟಣ, ಚಿಕ್ಕ ಆಳುವಾರ, ಮೋರಿಕಲ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಇದ್ದರೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು ಬೇರೆಡೆ ಇಲ್ಲ. ಮೋರಿಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ಹಿಂದೆ ಸುಮಾರು 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂತಹ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು ಇತ್ತೆಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಉಳಿದಿರುವುದು ಕೇವಲ 5 ಮಾತ್ರ.

ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಇದ್ದ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ನಿಧಿಗಳ್ಳರು ಸೇರಿದಂತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಅಳಿಯುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಿದೆ.

ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆಯ ಗುಡ್ಡದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕೆರೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಜನವಸತಿ ಇತ್ತು. ಅದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಶಿಲಾಸಮಾಧಿಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮಹತ್ವ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೂ ತಿಳಿಯಬೇಕಿದೆ. ಸಂಕಲ್ಪ ತೊಟ್ಟರೆ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ಮಾಡುವ ಎಲ್ಲ ಅವಕಾಶಗಳೂ ಇವೆ.

ಈ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಧಿಯ ಸುತ್ತ ತೆಳು ಚಪ್ಪಡಿ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ವೃತ್ತವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಮಾಧಿಗಳ ಮುಂಭಾಗದ ಚಪ್ಪಡಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಕಿಂಡಿಯಿದೆ. ಅರೆ ಕಮಾನಿನಂತೆ ಬಾಗಿರುವ 2 ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಶಿಲಾಸಮಾಧಿಗಳ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆ. ಇಂತಹ ಚಪ್ಪಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೂ ವಿಶೇಷ. 1934ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನದ ವೇಳೆ ಮಾನವನ ಮೂಳೆಗಳು, ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಕೆಲವು ಮಣಿಗಳು, ಭತ್ತದ ಹೊಟ್ಟು ದೊರೆತಿತ್ತು.

ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು
ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು
ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮಾಧಿಗಳು
ಪಾಂಡವರ ಗುಹೆಗಳೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯರು ಕರೆಯುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಾಗಬೇಕಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಈ ಶಿಲಾರಚನೆಗಳು ಉಳಿಯಬೇಕಿದೆ.
ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ, ದೊಡ್ಡ ಮಳ್ತೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.

ಪಾಂಡವರು ವಾಸವಿದ್ದ ಗುಹೆಗಳು! ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕೆರೆ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಮೋರಿಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯರು ಪಾಂಡವರ ಬೆಟ್ಟ ಎಂತಲೂ ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಂಡವರ ಗುಹೆಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳು ಸಮಾಧಿಗಳು ಅಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಪಾಂಡವರು ವಾಸವಿದ್ದರು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕುರುಹುಗಳು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪುರಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳ ಎನಿಸಿದೆ. ಪುರಾತತ್ವ ತಜ್ಞರು ಹೇಳುವ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಹೇಳುವ ಕಥೆ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬರಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ ಫಲಕ ಅಳವಡಿಸಬೇಕಿದೆ. ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ವತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಗಿಡಗಂಟಿಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಇದರ ಮಹತ್ವ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.

ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್, ಎಕ್ಸ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.