ವಿಶ್ವಾಸದ ಬೇರು ಅಲುಗಾಡಿದೆ

ಮಂಗಳವಾರ, ಜೂನ್ 18, 2019
28 °C
ಸಿಜೆಐ ವಿರುದ್ಧದ ಲೈಂಗಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಬಗೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತೇ?

ವಿಶ್ವಾಸದ ಬೇರು ಅಲುಗಾಡಿದೆ

Published:
Updated:
Prajavani

ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಹೇಳುವ ನಾಡಿದು. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಮಹಾರಾಜ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಅದೆಷ್ಟು ನ್ಯಾಯ ನಿಷ್ಠುರನಾಗಿದ್ದನೆಂದರೆ, ಅವನು ಕುಳಿತು ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಂಹಾಸನ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು; ರಾಜನ ನಂತರವೂ ಆ ಸಿಂಹಾಸನವು ನ್ಯಾಯಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ, ಯಾರೇ ಆ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರೂ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ ಎಂದು ನಾವು ಕತೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತೇವೆ.

ಆದರೀಗ, ಇದೇ ದೇಶದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಕಳವಳ ಮೂಡದೇ ಇರದು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ ‘ವಿಶಾಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ’ ಬಂದು 20 ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಾ ಬಂತು. ಅದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿದ ‘ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ತಡೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ದೂರು ನಿವಾರಣೆ ಕಾನೂನು’ ಬಂದು ಐದು ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಘನತೆ, ಗೌರವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬಂದಾಗ ‘ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆಲ್ಲಿದೆ ಮಾರ್ಗ’ ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯು ಪುರುಷನಿಗೆ ಸಮಾನಳು, ಹೆಣ್ಣು ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರಲು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಭನ್ವರಿ ದೇವಿ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾದರು. ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿ ಸುತ್ತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕಿ, ಸಾಥಿನ್ ಇವರು. ಮೇಲ್ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿಲಮದುವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಪುರುಷರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಎಸಗಿದರು. ಅದೂ ಆಕೆಯ ಗಂಡನ ಎದುರೇ. ಧೃತಿಗೆಡದ ಭನ್ವರಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಗಂಡ ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೋರ್ಟಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದರು.

ಅಪಾರವಾದ ಹಿಂಸೆ, ನೋವು, ಅಪಮಾನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಎದುರು ಬಿತ್ತರಿಸಿದರು. ಆದರೂ ನ್ಯಾಯ ಅವರಿಗೆ ಸಾಥ್ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಕೆಳಜಾತಿಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ಪುರುಷರು ಅತ್ಯಾಚಾರ ಎಸಗುವುದಿರಲಿ, ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೀರ್ಪಿತ್ತಿತು. ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸುದ್ದಿಯಾಗಿತ್ತು ಅದು. ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಭನ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತವು. ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವೇದಿಕೆ ‘ವಿಶಾಖ’, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. ಅದರ ಪ್ರತಿಫಲವೇ ವಿಶಾಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ. ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗೌರವ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜೆ.ಎಸ್. ವರ್ಮಾ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಸುಜಾತಾ ಮನೋಹರ್‌ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎನ್. ಕೃಪಾಲ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠವು ನ್ಯಾಯದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡಿತು.

ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳವೆಂದರೆ ದೈಹಿಕ ಸಂಪರ್ಕವೇ ಆಗಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಶಾಖ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಬಹಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕೀಳು ಅಭಿರುಚಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು, ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥದ ಜೋಕ್‍ಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಮೈ-ಕೈ ಸವರುವುದು, ಬೈಗುಳ, ಸಲ್ಲದ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿ ಹರಡಿ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಕುಂದು ತಂದು, ಅಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು... ಇವೆಲ್ಲವೂ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.

ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ, ಅರೆಸರ್ಕಾರಿ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ದೂರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಯವರಲ್ಲದೆ ಹೊರಗಿನ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿರಬೇಕು. ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಆಧರಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ‘ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ತಡೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ದೂರು ವಿಚಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆ’ಯನ್ನು 2013ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು.

ಸಮಸ್ಯೆ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರ. ಅದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮಾತು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗಿರಲಿ,  ಸ್ವತಃ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಾಲನೆ ಆಗುತ್ತಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಈಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. 

ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ (ಸಿಜೆಐ) ತನಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹಿಂದೆ ಆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ದೂರಿದರು. ಸಿಜೆಐ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಹೌದೋ ಅಲ್ಲವೋ, ದೂರು ನೀಡಿದಾಕೆಯು ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಿದ್ದಾರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದೆಲ್ಲ ಬೇರೆ ಮಾತು. ಆದರೆ ತಾನೇ ರಚಿಸಿದ ಕಾನೂನನ್ನು ತಾನೇ ಗೌರವಿಸದಿದ್ದರೆ ಬೇರಾರು ಗೌರವಿಸಿಯಾರು? ಅಂಥ ಕಾನೂನಿದ್ದೂ ಅರ್ಥವೇನು? ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಂದ ದೊರೆತೀತು? ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯಾರ ಬಳಿ ಹೋಗಬೇಕು ಅವರು?

ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನವರು ಇರಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಇರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಜತೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನೆರವಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ಕೇಳಿದಳು ಆ ಸಂತ್ರಸ್ತೆ. ಅದನ್ನೂ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆಡಿಯೊ, ವಿಡಿಯೊ ದಾಖಲೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅದೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದಿನ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾದ ದೂರುದಾರ ಮಹಿಳೆಯು ‘ನನ್ನಿಂದ ಇನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ನಂತರವೂ ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ವಿಚಾರಣೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಎಂದರೆ, ಅದಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಬಿಟ್ಟ ವಿಷಯ. ದೌರ್ಜನ್ಯ ನಡೆದೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ವರದಿ ನೀಡಿ, ಆ ವರದಿಯಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂತ್ರಸ್ತೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೇ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಸಮಿತಿಯ ತೀರ್ಮಾನವಂತೂ ದೇಶವಾಸಿಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೆ ದೂಡಿತು!

ಸಮಿತಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದವರನ್ನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ಭಾಗ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸದಾ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಇಂದಿರಾ ಜೈಸಿಂಗ್, ಆನಂದ್ ಗ್ರೋವರ್‌ರಂತಹ ವಕೀಲರ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹೂಡಲಾಯಿತು.

ಮಹಿಳೆಗೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ನೂರೆಂಟು ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳಿವೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಬಹಳ ಇದೆ. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೂ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ವರದಕ್ಷಿಣೆ, ಹೆಣ್ಣು ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆಯಂಥ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹೇಳಬೇಕಾದವರ ಮೌನದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಎಷ್ಟೇ ನಡೆದರೂ ಮರ್ಯಾದೆಗಂಜಿ ಅವಳು ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕೆಂದು ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಅಧ್ಯಯನದ ವರದಿ ದೂಳು ತಿನ್ನುತ್ತ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರೇ ಆ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರೂ ಏನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮಾಡಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನಮಗೆ ವಿಶ್ವಾಸ ಇತ್ತು. ಇಡೀ ದೇಶವು ಅಂತಿಮ ವಿಶ್ವಾಸ ಇಟ್ಟಿರುವ ಘನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಇದು. ದೇಶದ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರವೇ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕಾಪಾಡಿದ್ದು ಇದೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್. ಅಂತಹ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈಗಿನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಬಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವಾಸದ ಬೇರನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿದೆ.

ವಿರಾಟ್ ಕೊಹ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡ ಕಪ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾ? ಐಸಿಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್ 2019 ಯಾರು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ? ಕೋಟ್ಯಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಸ್ಕೋರ್ ಅಪ್‌ಡೇಟ್ಸ್‌, ಮ್ಯಾಚ್‌ಗಳ ವರದಿ, ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು, ಆಟಗಾರರ ಸಂದರ್ಶನ, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು www.prajavani.net ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ. ಕ್ರೀಡಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಯ್ಕೆ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ.

ಬರಹ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೆ?

  • 4

    Happy
  • 0

    Amused
  • 0

    Sad
  • 0

    Frustrated
  • 2

    Angry

Comments:

0 comments

Write the first review for this !