ಕುವೆಂಪು ಪದ ಸೃಷ್ಟಿ: ನಲ್ದಾಣ..

ನಲ್ದಾಣ

. ನಲ್ದಾಣ (ನಾ). ಒಳ್ಳೆಯ ನೆಲೆ, ಆಶ್ರಯ

. (ನಲ್+ತಾಣ)

. ರಾಮಸೀತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಭಯಂಕರ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತ ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಮ್ಯ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡರು. ಆ ಮುನಿಯು ಅತಿಥಿಯಾದ ಕಾರಣಪುರುಷನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು. ಮಣಿದ ಮೂವರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿದನು. ಅವರು ಕೆಲಕಾಲ ಗುರು ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮುಂದಿನ ಅವಧಿಯ ವನವಾಸವನ್ನು ಕಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಋಷಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.

. ಆಗ ಕವಿಯು ಅಂತಹ ನೆಲೆಯನ್ನು ‘ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಲ್ದಾಣ’ ಎಂದು ರಾಮನ ಶಾಂತ ಭಾವನೆಗೆ ಪದ ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ನಲ್ದಾಣ’ ಕವಿ ಹೊಸತಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ನೆಲೆ; ಒಳ್ಳೆಯ ಸುಂದರ ಮನೋಹರ ತಾಣ. ಆಗ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಅವರಿಗೆ ಅಷ್ಟು ದೂರವಲ್ಲದ ‘ಪಂಚವಟಿ’ಯನ್ನು ಸೂಕ್ತ ‘ನಲ್ದಾಣ’ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.

. ಕೆಲಕಾಲಮಲ್ಲಿ ಗುರುವರನ

. ಸನ್ನಿಧಿಯೊಳಿರ್ದು, ತೆಂಕಣನಾಡ ಸೊಬಗಂ

. ಸವಿದುಮರಿತುಮಲ್ಲಿಂದೆ ಮುಂದೆ ತೆರಳಲ್ಕೆಳಸಿ

. ಬೇಡಿನಗಸ್ತ್ಯನಂ, ಮುಂದಣಾವಧಿಯ ವನದ

. ವಾಸಮಂ ಕಳೆಯೆ ನೆಮ್ಮದಿಯ ನಲ್ದಾಣಮೊಂದಂ

. ಕೃಪೆಯಿಂ ಬೆಸಸಿಮೆಂದು.

. ಪಣೆಮಣಿ

. ಪಣೆಮಣಿ(ಕ್ರಿ).(ನಮಸ್ಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ) → ಹಣೆಯನ್ನು ಬಾಗಿಸು; ತಲೆಬಾಗು

. (ಪಣೆ + ಮಣಿ)

. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸ ರಾವಣನು ಹತನಾಗುವನು. ಆ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿ ಸೀತೆಯು, ತನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ರಾಮದೂತರು ಬರುವರೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅನಲೆಯೊಡನೆ ಆಂಜನೇಯ ಮತ್ತು ವಿಭೀಷಣರು ಕೈ ಮುಗಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುತಿಯು ವಿಭೀಷಣನಿಗೆ ‘ಪ್ರಭುವಿನ ಆಣತಿಯಂತೆ ಲೋಕ ಮಾನ್ಯೆಗೆ ಶಿರಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಶೀಘ್ರದಿಂದ ಕರೆದು ತಾ’ ಎಂದು ಹೇಳುವನು.

. ಮತ್ತೆ ಮೈಥಿಲಿಗೆ ತಲೆಬಾಗಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವನು. ಕವಿಯು ಆ ಭಾವಕ್ಕೆ ಸಮನಾದ ಹೊಸಪದ ‘ಪಣೆಮಣಿ’ ನೂತು ಕಾವ್ಯ ಹೆಣೆದಿದ್ದಾರೆ.

. ಮತ್ತೆ ಮೈಥಿಲಿಗೆ

. ಪಣೆಮಣಿದು ಕೈಮುಗಿದು → ಬೀಳ್ಕೊಂಟ್ಟನಂಜನಾ

. ನಂದನಂ ಪ್ರತಿವಂದನಂಗೆಯ್ದಳಂ, ಪೂಜ್ಯೆ

. ರಘೂನಂದನಾನಂದೆಯಂ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಕುವೆಂಪು ಪದ ಸೃಷ್ಟಿ: ನಲ್ದಾಣ..

ಚಿನಕುರುಳಿ Cartoon: ಬುಧವಾರ 14 ಜನವರಿ 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ

ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಪ್ರತಿ ಸುಂಕ: ಶೀಘ್ರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಪವರ್‌ ಟಿ.ವಿ ರಾಕೇಶ್‌ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳ ಜೈಲು

BPL ಪಂದ್ಯ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು; ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ BCB ನೋಟಿಸ್

IND vs NZ| ಶತಕದ ಬಳಿಕ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸಿದ ರಾಹುಲ್: ಏನಿದರ ಉದ್ದೇಶ?

Wpl 2026 | ‘ಆಡಿದ್ದು ಸಾಕು ಬಾ’ ತಾರಾ ಬ್ಯಾಟರ್‌ಗೆ ಇದೆಂಥಾ ಅವಮಾನ?

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಟಿ20 ಸರಣಿಯಿಂದಲೂ ಹೊರಬಿದ್ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸುಂದರ್

ಒಳನೋಟ: ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುತ್ತು

ಒಳನೋಟ | ಎಐ ಕಲಿತರಷ್ಟೇ ಕೆಲಸ: ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜೀವನ ಅಗತ್ಯ

ಒಳನೋಟ | ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಕಣ್ಮರೆ: ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾನವ–ಕಾಡಾನೆ ಸಂಘರ್ಷ

ಒಳನೋಟ: ಹಾವೇರಿಯ ಬೀಜ ಕ್ರಾಂತಿ, ಚಿಗುರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಚಿನಕುರುಳಿ Cartoon: ಬುಧವಾರ 14 ಜನವರಿ 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ

ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಟ್ರಂಪ್‌ ಪ್ರತಿ ಸುಂಕ: ಶೀಘ್ರ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು

ಪವರ್‌ ಟಿ.ವಿ ರಾಕೇಶ್‌ ಶೆಟ್ಟಿಗೆ 3 ತಿಂಗಳ ಜೈಲು