ಭಾನುವಾರ, ಮೇ 22, 2022
21 °C

ಮಹಾತಾಯಿ ಪಾಪಚ್ಚಿ

ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ವಾರ್ತೆ Updated:

ಅಕ್ಷರ ಗಾತ್ರ : | |

ತೊಂಬತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ತುಂಬು ಬಾಳುವೆಯ ಎಚ್.ವಿ. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಮೇ 13) ನಿಧನರಾದರು.



ಅವರೆಂದೂ ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷ ಸಮಾನತೆ, ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾಗಲೀ ಬರೆದದ್ದಾಗಲೀ ನಾನು ಕಾಣೆ. ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತ, ಪರಿಸರದ ಘಟನೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ತಿಳಿಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತ, ಅವಶ್ಯಬಿದ್ದಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿ, ಬೋಧಕಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.

 

ತನ್ನವರ, ಇತರರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿಸಲು ಸದಾ ಯತ್ನಿಸಿದರು. ನಗುಮುಖದ, ತಿಳಿಹೃದಯದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಹಿತಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಬದುಕಿದರು. ಅವಕಾಶವಂಚಿತ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಅಪಾರ ಸಹನೆ, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮಗಳಿಂದ, ಅತಿಸೀಮಿತ ವರಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಏನೆಲ್ಲ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂದು ಸ್ವತಃ ಬದುಕಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.



ಶ್ರೀಮತಿ ಹಿರೇಮಗಳೂರು ವೆಂಕಟದಾಸಪ್ಪ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು `ಪಾಪಚ್ಚಿ~ ಎಂದೇ ನಿಕಟ ವಲಯದವರಿಗೆ ಪರಿಚಿತರು. ತಮ್ಮ ತವರಿನ ಇನಿಷಿಯಲ್‌ಗಳನ್ನೇ ಕೊನೆತನಕ ಬಳಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಅವರದು. ಅವರ ತಂದೆ ಹಿರೇಮಗಳೂರು ವೆಂಕಟದಾಸಪ್ಪನವರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು.



ಇವರ ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಬಳಿಕ ಮುಖ್ಯ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1916ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 16ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಟಾಕ್ಷ ಎಂದೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗದಿದ್ದರೂ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಲಿದಿದ್ದಳು. ಅವರ ತಾಯಿಯ ಅಕ್ಕ ನಾಗಮ್ಮನವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಜ್ಜಿ ಅಪ್ಪರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಓದಿ 140 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದಾಗ ವಿಸ್ಮಯವಾಗುತ್ತದೆ.



ದೊಡ್ಡಮ್ಮನೇನೋ ಬಾಲವಿಧವೆ. ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಜೀವನ ನಂಬಿದವರು. ಆದರೆ ತಾಯಿ, ಅಜ್ಜಿಯವರು ತುಂಬು ಸಂಸಾರ ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡೂ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದದ್ದು ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಅಕ್ಕ ಬೆಳವಾಡಿ ಎಸ್. ವೆಂಕಟಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ಹೋದ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಮುಗಿಸಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು (ಡಿಪಿಐ).



ಅಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಯಿತೋ ಇಲ್ಲವೊ ಅನ್ನುವಲ್ಲಿ 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಬಿ.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಮದುವೆ ಆಯಿತು. ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ. ಮುಗಿಸಿದ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಅದೆಷ್ಟೋ ವರ್ಷ ಸಾದಾ ನೌಕರಿಯೂ ದೊರೆಯದೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರು.



ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಅವರು, ಸತತ ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರಾದವರು. ವಿವಿಧ ಹಂಗಾಮಿ ನೌಕರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರದಾಡಿದ ಅವರು ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಆಪ್ತರೊಬ್ಬರ ಸಲಹೆಯಂತೆ, ನಿಜಾಮನ ಆಡಳಿತದ ಹೈದರಾಬಾದಕ್ಕೆ ಹೋದರು.



ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ, `ನೃಪತುಂಗ ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆ~ಯ ಮೇಷ್ಟ್ರರಾದರು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಉಸ್ಮಾನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಚರರ್ ಹುದ್ದೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅಲ್ಲಿ ರೀಡರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು, ಕಾವ್ಯಗಳ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ, ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಂದರ್ಭಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಕುರಿತ ಸಾಕಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. `ಗೀತಾವಾಕ್ಯಾಮೃತಂ~ ಎಂಬ 10ನೇ ಶತಮಾನದ ರಾಜಕಾರಣ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಡಾ. ಜಿ.ಎನ್. ದೀಕ್ಷಿತ್ ಹಾಗೂ ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರಿತ್ತಿ ಅವರೊಡನೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.



ಸಂಸಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗೆ ತಾನೂ ಹೆಗಲುಕೊಟ್ಟ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಕನ್ನಡ ಕನ್ಯಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ದರ್ಜೆಗೇರಿದ್ದು ವಿಶೇಷ!



ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಳರಸರ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಮುದಾಯ, ಮತ-ಪಂಥ ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ `ಪರ್ದಾ~ ಪದ್ಧತಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ಯಾಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದರೂ, ತೆರೆಮುಚ್ಚಿದ ಟಾಂಗಾ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಗಿಯರು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸಹಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಅಷ್ಟಕ್ಕಷ್ಟೇ! ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ, ಕನ್ನಡಗಳ ಬಹುಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶ ಭೇರೆ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಲು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದಂಪತಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿದರು.



ಪರಿಚಿತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಕೂಲುಗಳಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವಾಚನ, ಕಥಾವಾಚನ, ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕಗಳು, ಸಮೂಹಗೀತೆ, ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು.

 

ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು ಮೂರು ತಲೆಮಾರಿನ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರು ಬೇರೆ! ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಕಷ್ಟು ಕನ್ನಡ ಮನೆತನಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಕನ್ನಡ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಓದುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಪಂಜೆ, ಕುವೆಂಪು, ಕಾರಂತ, ರಾಜರತ್ನಂರ ಕೃತಿಗಳೆಲ್ಲ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪ ಪಡೆದು ಆ ದೂರದ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು.



ಹೈದರಾಬಾದ್‌ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಕಾಶಕರು, ಬರಹಗಾರರು, ಪುಸ್ತಕ ಮಾರಾಟಗಾರರು, ವಿಮರ್ಶಕರಾದಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಲಯದ ಸಾಮಯಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೆಲ್ಲ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದವು.

ಗೃಹಕೃತ್ಯಗಳ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆಯೂ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು! ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಸಂತಾನದ ಜೊತೆಗೂ ಅವರು, ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ., ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯಟ್, ಬಿ.ಎ. ಹಾಗೂ ಎಂ.ಎ. ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯ ಮಗ ಜಯರಾಮ್ ತೊಟ್ಟಿಲ ಕೂಸಾಗಿದ್ದಾಗ ಎಂ.ಎ. ಮುಗಿಸಿದರು.



1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜೊಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯ್ತು. ಐವತ್ತು ದಾಟಿದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಿದರು.  ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಆದರು. ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬೋಧನೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು. ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.



ಪ್ರೊ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿಗಳು 2001ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಾಢವಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಮಗ್ರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಂದ ಲೇಖಗಳನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು `ಮಧುರಸ್ಮೃತಿ~ ಎಂಬ ಬೃಹದ್‌ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಹೊರತಂದರು (ಪ್ರ: ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ).



ತಮ್ಮ ಮಾವನವರಾಗಿದ್ದ ಬೇಟೆರಾಯರು ಬರೆದಿದ್ದ ವ್ರತೋಪಾಸನೆ, ಆರತಿಯ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಸ್ವತಃ ಆರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಬರೆದು, ಓದಿ, ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿ ಮರೆತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಲೇಖ, ಕಥೆಗಳ ಮೂರು ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. (`ಬರಡು ಬರಹಗಳು~ - ಸಮಾಜದ ಓರೆ ಕೋರೆ ನೋಟಗಳ ವಿನೋದ ಲೇಖಗಳು, `ಸುದ್ದಿ ಸುಂಕಮ್ಮ~ -ಹರಟೆಗಳು ಮತ್ತು `ಕಾವ್ಯದ ಒಂದು ಚುಂಗನ್ನು ಹಿಡಿದು~ - ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯ ರಸವತ್ತಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ನಿರೂಪಣೆಗಳು). ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಶ್ರೀ ಗೀತಾಚಾರ್ಯರ ಒತ್ತಾಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು (2011ರಲ್ಲಿ).



ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಗುಣವೆಂದರೆ, ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅವರು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದು. ಪ್ರೌಢ ವಿವಾಹ, ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ, ಅಂತರ್ಜಾತಿ ವಿವಾಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮವೇ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅಂತರಭಾಷೀಯ - ಜಾತೀಯ - ಪ್ರಾಂತೀಯ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ `ಪಾಪಚ್ಚಿ~ ಎಂದರೆ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು!



ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ `ವನಸುಮ~ದಂತೆ ಬಹುಕಾಲವಿದ್ದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳ ಬೆಂಗಳೂರು ವಾಸ ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಗಾಂಧೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ, ಮಿಥಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಘ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದವು; ಅವರ ಅನನ್ಯ-ವಾಕ್ ವೈಖರಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತವು. ಅವರ, `ವಿವಿಧ ರಾಮಾಯಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಕೇಯಿ ಪಾತ್ರದ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ~ದ ಸೋದಾಹರಣ ಭಾಷಣ ನನ್ನ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿನ್ನೂ ಗುಂಯ್‌ಗುಡುತ್ತಿದೆ.



ಸಂಗೀತಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಚ್, ರನ್‌ಗಳಿಗೆ ಎಳೆಯರಂತೆ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿ ಕೂಗಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಣ್ಣು ಮಂದವಾದರೂ ಮಸೂರ ಹಿಡಿದು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮಹಾಮಾತೆಯ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ ಅವರ ಒಡನಾಟ ಸವಿಯುವ ಅಪೂರ್ವ ಭಾಗ್ಯ ನನ್ನದಾಗಿತ್ತು.



ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ತಮ್ಮಬಾಳಿನ ಅಪರೂಪದ ನೆನಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆತ್ಮವೃತ್ತಾಂತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಬರೆದಿಟ್ಟ್ದ್ದಿದರೂ, `ಖಾಸಗಿ ಅನುಭವಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲ~ ಅಂದಿದ್ದರು. ಆ ಗ್ರಂಥ ಬೆಳಕು ಕಂಡರೆ, ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೊಬ್ಬರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಸಮಾಜದ ಹೊರಳು ನೋಟಗಳ ದರ್ಶನ ಲಾಭ ಕನ್ನಡ ಓದುಗರಿಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 

 

ತಾಜಾ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಚಾನೆಲ್ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಿ

ತಾಜಾ ಸುದ್ದಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಆ್ಯಪ್ | ಐಒಎಸ್ ಆ್ಯಪ್

ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಪುಟವನ್ನುಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.