ಕೆರೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಈ ಹಬ್ಬದ ಹುಟ್ಟು!

ಒಂದು ಬತ್ತಿದ ಕೆರೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೆರೆ ಹಬ್ಬ, ಇಂದು ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಸಂಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಚಡಿ ಮತ್ತು ಹಳೆಇಕ್ಕೇರಿಯ ಈ ಕಥೆಗಳು ಹೇಳುವುದು ಒಂದೇ– ಪ್ರಕೃತಿ ಉಳಿದರೆ ಬದುಕು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಸಂಭ್ರಮ ಹಂಚಿದರೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. . ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 17 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ನೀಚಡಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೆರೆ ಕೇವಲ ಜಲಮೂಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಊರಿನ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ಕೆರೆ, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬತ್ತುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದಾಗ, ಊರಿನ ಜನರ ಬದುಕೇ ಆತಂಕದಲ್ಲಿತ್ತು.

ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ಚೌಡಿಕೆರೆ ಸುಮಾರು 5 ಎಕರೆ 23 ಗುಂಟೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಜೋಡಿಕೆರೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕೆರೆ, 2017ರಲ್ಲಿ ಜಲಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಅಚ್ಚರಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಿತು. ಇದು ಗ್ರಾಮದ ಸುಮಾರು 200 ಕುಟುಂಬಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿಗೆ, ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅಡಿಕೆ ತೋಟಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ತರಿ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೆರೆ ಬತ್ತುತ್ತಿರುವುದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು.

‘ಕೆರೆ ಹೂಳೆತ್ತಿದರೆ ನೀರು ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತದೆ’ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಕೈಜೋಡಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದ ಅನುದಾನ, ದಾನಿಗಳ ನೆರವು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಶ್ರಮದಾನ–ಈ ಮೂರೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 35 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕೆರೆ ಹೂಳೆತ್ತುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು 16 ಅಡಿ ಹೂಳು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಇಂದು, ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ 20 ಅಡಿ ಮಟ್ಟದ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೂ 15 ಅಡಿ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಶ್ರಮದಾನಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಉಡುಗೊರೆ. ‘ಇದು ನಮ್ಮ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಫಲ’ ಎಂದು ಗ್ರಾಮದ ಯೋಗೀಶ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.

ಈ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕೇವಲ ಕೆಲಸವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ; ಅದು ಸಂಭ್ರಮವಾಯಿತು.

. ಕೆರೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ‘ಕೆರೆ ಹಬ್ಬ’ ಆಚರಿಸಿದರು. ಊರಿನ ಕೃಷಿಕ ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಅವರ ಕುಟುಂಬ, ತಮ್ಮ ಸಾವಯವ ಕಬ್ಬನ್ನು ಈ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಜನರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು, ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಮಿರ್ಚಿ ಮುಂತಾದ ಸರಳ ತಿನಿಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡಿದರು.

ಆ ದಿನದ ಸಂಭ್ರಮವೇ, ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ರೂಪ ತಾಳಿತು. ‘ಕೆರೆ ಹಬ್ಬ’ ನಿಧಾನವಾಗಿ ‘ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬ’ವಾಯಿತು.

ಇಂದು, ಈ ಹಬ್ಬ ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಚರಣೆ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಊರಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜೀವಂತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಒಂದು ವಾರ ಮೊದಲು ಕೆರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ದೀಪಾಲಂಕಾರ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರ ಪರಿಚಿತರು, ಸ್ನೇಹಿತರು, ನೆಂಟರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕಬ್ಬಿನ ಹಾಲು, ಮಸಾಲೆ ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಮಿರ್ಚಿ, ಮಾವಿನ ಮಿಡಿ–ಸರಳವಾದರೂ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಆತಿಥ್ಯ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಕುಟುಂಬ ಬೆಳೆದ ಕಬ್ಬನ್ನು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಉಳಿದುದನ್ನು ಬೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರುಗು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನೀಚಡಿ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಶ್ರೀ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜ, ಚಿಂತನಾ ಯುವಕ ಸಂಘ, ಶ್ರೀ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘ–ಇವುಗಳ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ನೀಚಡಿಯ ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಸಂದೇಶ. ಒಂದು ಕೆರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ಊರು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಊರು ಒಗ್ಗಟ್ಟಾದರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ, ಸಂಬಂಧಗಳೂ ಮರುಜೀವ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.

. ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬದ ಪರಿಮಳ

ಬೆಳಗಿನ ಮಂಜು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗದ್ದೆಯಿಂದ ಕಡಿದು ತರಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಬ್ಬಿನಜಲ್ಲೆಗಳು ಆಲೆಮನೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಗಾಣದ ಚಕ್ರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುತ್ತಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಹಸಿರು ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಜಲದಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.

ಈ ದೃಶ್ಯ ಕೇವಲ ಕೃಷಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ, ಇದು ಮಲೆನಾಡಿನ ಜೀವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ.

ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳೆಇಕ್ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬ, ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ವಸುಧಾ ಶರ್ಮ ಮತ್ತು ತಬಲಾ ವಿದ್ವಾಂಸ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ದಂಪತಿ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಇಂತಹ ಸಂಭ್ರಮ ಈಗ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಮೀಪದ ಶಾಂತನಕೊಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಕೂಡ ಇಂಥ ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಹಬ್ಬದ ದಿನ, ಆಲೆಮನೆ ಅಂಗಳವೇ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ವೇದಿಕೆ. ಯಾರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನ ಇಲ್ಲ; ಆದರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಆಹ್ವಾನಿತರೇ. ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೂರದ ನಗರಗಳವರೆಗೂ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.

ಸ್ವಾಗತದಲ್ಲಿ ಅತಿರೇಕ ಇಲ್ಲ; ಆದರೆ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಅಪಾರ. ಹೊಸ ಕಬ್ಬಿನ ರಸ, ಮಿಡಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಮಂಡಕ್ಕಿ, ಮಿರ್ಚಿ– ಸರಳವಾದರೂ ಅದ್ಭುತ ರುಚಿಗಳು.

ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ರೈತ, ‘ಇದು ನಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ರುಚಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುವಾಗ, ಈ ಹಬ್ಬದ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭೇಟಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪುನರ್ಮಿಲನವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಬಂದು, ಸಿಹಿ ಸವಿದು, ಮಾತು-ನಗು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುವವರಿಗೂ, ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಿಗೂ ಈ ಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆನಂದ ನೀಡುತ್ತವೆ.

ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ದಂಪತಿ, ಕೃಷಿಯೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಂಟನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆಲೆಮನೆ ಹಬ್ಬದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಲಯ, ಒಂದು ತಾಳ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.

ಇದು ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುವ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ. ಇದು ಹೃದಯ ತುಂಬಿಸುವ ಹಬ್ಬ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೂರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು, ಈ ಆಲೆಮನೆ ಅಂಗಳ ಮತ್ತೆ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಕೇವಲ ಬೆಲ್ಲದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲ; ಅದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಕೆರೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಈ ಹಬ್ಬದ ಹುಟ್ಟು!

ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ | ಮಾರ್ಚ್‌ ಕಂತಿನ ಹಣ ನಾಲ್ಕೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೆ: ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ

Video | ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸಮಾರಂಭ: ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಪರದಾಡಿದ ನಟಿ ತ್ರಿಶಾ

ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ವೇಳೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಆರೂ ಚರಣ ಗಾಯನ; ಬಂಗಾಳದಲ್ಲೂ ಆಗಿಲ್ಲ

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನ್: ಮೇ 11 ಸೋಮವಾರ 2026

ಮಕ್ಕಳ ಸೃಜನಶೀಲತೆಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿ: ಮರದ ಬಂಡಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದೇವರು ಫಿದಾ

ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಡ ಖರೀದಿಸಿದ ರಾಹುಲ್ ದ್ರಾವಿಡ್: ಅಶ್ವಿನ್ ನಾಯಕ

IPL Stats: ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಸತತ ನಾಲ್ಕನೇ ಸೋಲು, ಡೆಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇ-ಆಫ್ ಕನಸು ಜೀವಂತ

ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌: ಭಾರತ ವನಿತೆಯರಿಗೆ ನಿರಾಸೆ

ಒಳನೋಟ: ಭೂದಾಹಕ್ಕೆ ಕೆರೆಯಂಗಳ ಆಪೋಶನ

ಒಳನೋಟ | ಗೋವಾದಂತೆ ಮಂಗಳೂರು ಬೀಚ್‌ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ʼಜೀವʼ ತುಂಬಬೇಕಿದೆ..

ಒಳನೋಟ: ಬೇಕು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ‘ಚಿಕಿತ್ಸೆ’

ಒಳನೋಟ: ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂಕರೋದನ

ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ ಯೋಜನೆ | ಮಾರ್ಚ್‌ ಕಂತಿನ ಹಣ ನಾಲ್ಕೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೆ: ಹೆಬ್ಬಾಳಕರ

Video | ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸಮಾರಂಭ: ಜನಸಂದಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿ ಪರದಾಡಿದ ನಟಿ ತ್ರಿಶಾ

ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನದ ವೇಳೆ ವಂದೇ ಮಾತರಂನ ಆರೂ ಚರಣ ಗಾಯನ; ಬಂಗಾಳದಲ್ಲೂ ಆಗಿಲ್ಲ

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನ್: ಮೇ 11 ಸೋಮವಾರ 2026