Web Exclusive: ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ’

ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ: ‘ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ’ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ನೆಲೆ. ಇಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಣಗುತ್ತಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ ‘ಮಹತ್ವ’ದ ತಾಣ ಎನ್ನುವ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.

. ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ‘ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ’ 20 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 560 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ‘ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ’ವನ್ನು 25 ಪಾಳೇಗಾರರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪಾಳ್ಯ ಮಹತ್ವದ ಪಾಳೇಪಟ್ಟು. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮ ಕೋಟೆಗಳು, ದೇಗುಲಗಳು ಅವಸಾನದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ.

. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಧುವಿನಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಗೊಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯದ ಕೋಟೆ ಅಂದ ಚೆಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಗೆ ಸಾಗಲು ಸುಗಮವಾದ ರಸ್ತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮುಳ್ಳಿನ ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಕೋಟೆ, ಬುರುಜುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಶಿಥಿಲವಾಗಿವೆ.

. ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದವರೆಗೆ ರಸ್ತೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುಳ್ಳಿನ ಗಿಡಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಧಿಗಳ್ಳರು ಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

. ಯಾರ ಆಳ್ವಿಕೆ: ಕ್ರಿ.ಶ 1243ರಲ್ಲಿ ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯವನ್ನು ಪಾಳೇಗಾರರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಪಾಳೇಗಾರರು ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು. 560 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 25 ಮಂದಿ ಪಾಳೇಗಾರರು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.

ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರಿಗೂ, ಪಾಳೇಗಾರರಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವಿತ್ತು. ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಕ್ರಿ.ಶ 1336ರ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.

. 1338ರಿಂದ 1457 ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯವನ್ನು ಹಿರಿಶಿಂಗಪ್ಪನಾಯಕ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಸುದೀರ್ಘ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಪಾಳೇಗಾರರು ಇವರೊಬ್ಬರೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ದೇವರಾಯ ಮತ್ತು ಕಲಬುರ್ಗಿ ಸುಲ್ತಾನರಿಗೂ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯದ ಪಾಳೇಗಾರರು ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ವಿಜಯದಿಂದ ಖುಷಿಗೊಂಡ ರಾಯರು ಗಡಿದಂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹಿರಿಶಿಂಗಪ್ಪನಾಯಕರಿಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.

. ಹೀಗೆ 560 ವರ್ಷ ಭವ್ಯತೆಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ಕಂಡ ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ ಈಗ ನಿರ್ಗತಿಕವಾಗಿದೆ.

. ಗುಮ್ಮನಾಯಕಪಾಳ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಳೇಗಾರರು ಶ್ರೀರಾಮದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ಮಹಾಭಾರತ, ರಾಮಾಯಣ ದೃಶ್ಯಗಳು, ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳು, ಮದಗಜಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪದ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ.

. ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯದ ಕೋಟೆ, ದೇವಾಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು 1994ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಶಾಸಕ ಜಿ.ವಿ.ಶ್ರೀರಾಮರೆಡ್ಡಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅನುದಾನ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಗಳು, ಉದ್ಯಾನ, ತಪೋಭೂಮಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಕೋಟೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು.

. ಆದರೆ ಆ ನಂತರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೂ ಆಗಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಮುಂದಿನ ಕಲ್ಯಾಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಳು ಬಿದ್ದಿವೆ. ಬುರುಜುಗಳು ಉರುಳಿ ಬಿದ್ದಿವೆ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

Web Exclusive: ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ‘ಗುಮ್ಮನಾಯಕನಪಾಳ್ಯ’

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ, ಜೂನ್ 13, 2026

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ, ಜೂನ್ 13, 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಉತ್ತರಕುಮಾರ ಚರಿತೆ!

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ₹1,454 ಕೋಟಿ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದ ಪ್ರಕರಣ: ನಸೀರ್‌ ಅಹಮದ್‌ ದಿವಾಳಿ

ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಂಕ ಪಡೆದ ಕೆನಡಾ

ಟಿ20 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್: ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸುವತ್ತ ಹರ್ಮನ್‌ ಪಡೆ ಚಿತ್ತ

ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ | ಅಮೆರಿಕ ತಂಡದ ಭರ್ಜರಿ ಆರಂಭ; ಪರಗ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಸುಲಭ ಗೆಲುವು

ಹಾಕಿ: 5 ‘ಸಿ’– ಫಾಲ್ಕನ್‌ ಪಂದ್ಯ ಡ್ರಾ

ಒಳನೋಟ: ಜೈಲಿಗೆ ಬೇಕು ಸುಧಾರಣೆ

ಒಳನೋಟ| ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕಿಪಿಕ್ಕಿಗಳು: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯ

ಒಳನೋಟ: ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ ಅನಾಥ, ಹಾಳು ಸುರಿಯುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಒಳನೋಟ: ಆಮೆಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ‘ಸರ್ವೆ’

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ, ಜೂನ್ 13, 2026

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ, ಜೂನ್ 13, 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಉತ್ತರಕುಮಾರ ಚರಿತೆ!

ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ₹1,454 ಕೋಟಿ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದ ಪ್ರಕರಣ: ನಸೀರ್‌ ಅಹಮದ್‌ ದಿವಾಳಿ