<p>ದೇಹದ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಬೊಜ್ಜು ಕರಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಮೇಲೆ ಮಾತಾಡೋಣ, ಮೊದಲು ‘ನೀವು ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ. </p><p>‘ಇದೆಂಥಾ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಂಥ ಕೇಳ್ತೀರ? ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ದೇ ಇರೋಕಾಗುತ್ತಾ? ಊಟ–ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲದೇ ಬದುಕೋದಾದ್ರೂ ಹೇಗೆ? ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೊಂದು ದಿನಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಗೋ, ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಗೋ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದ್ರೇನೇ ಮರು ದಿವಸ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದ ಹಾಗಾಗುತ್ತೆ. ಅಂಥದ್ದರಲ್ಲಿ, ದಿನಾ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ ಅಂತ ಕೇಳ್ತೀರಲ್ಲಾ? ಮಾಡೇ ಮಾಡ್ತೀವಿ’– ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಇದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೆ.</p><p>ಸರಿ ಹಾಗಾದ್ರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಿ ನೋಡೋಣ–‘ನೀವು ದಿನಾ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಎಷ್ಟು ಸೈಕಲ್ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ?’ </p><p>ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಈಗ ನಿಮಗೆ ಸೊಲ್ಪ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ. ಈ ಸೈಕಲ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು? ನಿದ್ದೆಗೂ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಇರುತ್ತಾ? ಅದು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗೋದು ಹೇಗೆ? ಹಾಗಾದ್ರೆ ನಿತ್ಯವೂ ಇಂಥ ಎಷ್ಟು ಸೈಕಲ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಬೇಕು...? ‘ಅದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಂದಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀವಿ, ಕೆಲಸ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ ಬೇಗ ಏಳ್ತೀವಿ, ಅದೇ ವಿಕೆಂಡಲ್ಲಿ ಲೇಟಾಗಿ ಏಳ್ತೀವಿ. ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯಹ್ನ ಊಟ ಆದ ಮೇಲೂ ರಜೆ ಇದ್ದಾಗ ಗಡದ್ದಾಗಿ ಒಂದು ನಿದ್ದೆ ತೆಗಿತೀವಿ...’ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮದೂ ಇದೇ ಉತ್ತರ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ನಿದ್ದೆಯ 4 ಹಂತಗಳ ಒಟ್ಟು 4 ಸೈಕಲ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ನಿಮಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ನಿದ್ದೆ ಆಯಿತು ಎಂದರ್ಥ. ಹೀಗೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವವರು ದಿನವಿಡೀ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಹದ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. </p><p>ಹಾಗಾದ್ರೆ ಈ ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತಗಳು ಯಾವುವು? ಯಾವುವು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊಲನೆಯದು NREM ನಿದ್ದೆ; ಅಂದರೆ Non-Rapid Eye Movement. ಇದನ್ನು ‘ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ. ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೇ ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಹಾಗೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಎಚ್ಚರ ಇದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲೇ ಅವರ ಮನಸಿನ ಯೋಚನೆಗಳ ಅನುಸಾರ ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಲಿಗಳು ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು REM ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ Rapid Eye Movement ಹಂತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಮೀರಿ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುವುದು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ NREM ನಿದ್ದೆ. ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ಚಲಿಸದಷ್ಟು ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರಿದ್ದಾಗಲೇ ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ರಿಪೇರಿಯಾಗುವುದು, ದೇಹದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮಗೆ ಬಳಲಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಚೈತನ್ಯ ಬರುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ. </p><p>ಹಾಗೆಂದು ಮಲಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾವು ಹೀಗೆ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಾವು ಎರಡು ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. NREM + REM ಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಅದನ್ನು ಲಘು ಮತ್ತು ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಇನ್ನೇನು ಕಣ್ಣು ಹತ್ತುತ್ತಾ ಇತ್ತು, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಏನೋ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಾಯಿತು’ ಎನ್ನುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವಲ್ಲವೇ? ಇದು ನಿದ್ದೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ. ಇದನ್ನು ಲಘು ನಿದ್ದೆ (N1) ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನಿದ್ದೆಯ ಚಕ್ರ ಆರಂಭ ಆಗುವುದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ. ಮಲಗಿನ ನಂತರ ಒಂದಷ್ಟು ಏನೇನೋ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನೇ ಮೆಲಕು ಹಾಕುತ್ತ, ಯೋಚಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಅದೇ ಯೋಚನೆಗಳು ಗಾಢವಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿದ್ದೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ಉಸಿರಾಟದ ಏರಿಳಿತಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ 5 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. </p><p>ನಂತರದ್ದು ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತ. ಇದರ ಅವಧಿ 10 ರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ Sleep spindles & K-complexes ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಸಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಯೋಚನೆಗಳು ಮಸುಕಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಿಸಿದಾಗಲೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯ ನಿದ್ದೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಶೇ 45 ರಿಂದ ಶೇ 55 ಸಮಯ ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. </p><p>ಇದರ ಬಳಿಕ ನಾವು ಜಾರುವುದು ಗಾಢ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್ ಹಂತಕ್ಕೆ. ಇದನ್ನೇ ನಾವು NREM ನಿದ್ದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು. Slow-wave sleep ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾಯಿ ಕಳೆದು ಗೊರಕೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಬಾಯಿಂದ ಜೊಲ್ಲು ಸೋರಿ ಹೋಗುವುದು. ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು, ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲದರಿಂದಲೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ. ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ತೀರಾ ಅಗತ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪುನಶ್ಚೇನಗೊಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ನಮಗಾಗಿರುವ ಆಯಾಸಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಳೆದು ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಕ್ರೋಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಹ ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ. ಇದರ ಕಾಲಾವಧಿ 20–40 ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವುದು ತುಸು ಕಷ್ಟ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲಗಿದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಮೊದಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ. </p><p>ಇನ್ನು ಕೊನೆಯ 4ನೇ ಹಂತ REM ನಿದ್ದೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಾವು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಬೇಳೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೈಕಾಲುಗಳು ಬಲವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹ ತನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು (sleep paralysis) ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟುವಾಗಲೇ ನಮಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ನಾವು ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಿಸುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಅವಧಿ 10–25 ನಿಮಿಷ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗಾಗುತ್ತ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ಈ ಹಂತದ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುವುದು. </p><p>ಇವಿಷ್ಟು ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಆಯಾ ಹಂತದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಮುಗಿಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 90–120 ನಿಮಿಷಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಸೈಕಲ್ಗಳು ಒಬ್ಬ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 4 ರಿಂದ 6 ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸೈಕಲ್ಗಳು ಮುಗಿದರೆ ಆ ದಿನದ ನಿದ್ದೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ದಿನವೂ ನಾವು ಹೀಗೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಹದ ತೂಕವೂ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ. </p><p>ಅಲ್ಲೀವರೆಗೆ ಗುಡ್ ನೈಟ್, ಹ್ಯಾವ್ ಎ ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್!</p>.ತಿಂದುಂಡು ಸುಖವಾಗಿ: ನೀವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಬೊಜ್ಜು ಹೆಚ್ಚಾಗೋದಿಲ್ಲ.ತಿಂದುಂಡು ಸುಖವಾಗಿ: ದೇಹದ ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿದೆ ಸುಲಭದ ಸಪ್ತ ಸೂತ್ರ !.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>
<p>ದೇಹದ ತೂಕ ಇಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಬೊಜ್ಜು ಕರಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಮೇಲೆ ಮಾತಾಡೋಣ, ಮೊದಲು ‘ನೀವು ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ. </p><p>‘ಇದೆಂಥಾ ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಂಥ ಕೇಳ್ತೀರ? ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ದೇ ಇರೋಕಾಗುತ್ತಾ? ಊಟ–ನಿದ್ದೆ ಇಲ್ಲದೇ ಬದುಕೋದಾದ್ರೂ ಹೇಗೆ? ಎಲ್ಲೋ ಒಂದೊಂದು ದಿನಾ ಶಿವರಾತ್ರಿಗೋ, ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಗೋ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡಿದ್ರೇನೇ ಮರು ದಿವಸ ಹುಚ್ಚು ಹಿಡಿದ ಹಾಗಾಗುತ್ತೆ. ಅಂಥದ್ದರಲ್ಲಿ, ದಿನಾ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ ಅಂತ ಕೇಳ್ತೀರಲ್ಲಾ? ಮಾಡೇ ಮಾಡ್ತೀವಿ’– ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರ ಇದೇ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತೆ.</p><p>ಸರಿ ಹಾಗಾದ್ರೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡಿ ನೋಡೋಣ–‘ನೀವು ದಿನಾ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಿ ಎಷ್ಟು ಸೈಕಲ್ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀರಾ?’ </p><p>ನನಗೆ ಗೊತ್ತು, ಈಗ ನಿಮಗೆ ಸೊಲ್ಪ ಕನ್ಫ್ಯೂಸ್ ಆಗ್ತಾ ಇದೆ. ಈ ಸೈಕಲ್ ಅಂದ್ರೆ ಏನು? ನಿದ್ದೆಗೂ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಇರುತ್ತಾ? ಅದು ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗೋದು ಹೇಗೆ? ಹಾಗಾದ್ರೆ ನಿತ್ಯವೂ ಇಂಥ ಎಷ್ಟು ಸೈಕಲ್ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಆಗಬೇಕು...? ‘ಅದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ಒಂದಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡ್ತೀವಿ, ಕೆಲಸ ಜಾಸ್ತಿ ಇದ್ದಾಗ ಬೇಗ ಏಳ್ತೀವಿ, ಅದೇ ವಿಕೆಂಡಲ್ಲಿ ಲೇಟಾಗಿ ಏಳ್ತೀವಿ. ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯಹ್ನ ಊಟ ಆದ ಮೇಲೂ ರಜೆ ಇದ್ದಾಗ ಗಡದ್ದಾಗಿ ಒಂದು ನಿದ್ದೆ ತೆಗಿತೀವಿ...’ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮದೂ ಇದೇ ಉತ್ತರ ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ನೆನಪಿಡಿ, ನಿದ್ದೆಯ 4 ಹಂತಗಳ ಒಟ್ಟು 4 ಸೈಕಲ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡರೆ ನಿಮಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ನಿದ್ದೆ ಆಯಿತು ಎಂದರ್ಥ. ಹೀಗೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವವರು ದಿನವಿಡೀ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಹದ ತೂಕದ ಸಮತೋಲನವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರು. </p><p>ಹಾಗಾದ್ರೆ ಈ ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತಗಳು ಯಾವುವು? ಯಾವುವು ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಹಂತ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊಲನೆಯದು NREM ನಿದ್ದೆ; ಅಂದರೆ Non-Rapid Eye Movement. ಇದನ್ನು ‘ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಿನ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಗಾಢವಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು ಇದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ. ಮಲಗಿದ್ದಾಗ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೇ ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು. ಹಾಗೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಎಚ್ಚರ ಇದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲೇ ಅವರ ಮನಸಿನ ಯೋಚನೆಗಳ ಅನುಸಾರ ಕಣ್ಣಿನ ಗೋಲಿಗಳು ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು REM ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ Rapid Eye Movement ಹಂತ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೂ ಮೀರಿ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುವುದು ಮೊದಲು ಹೇಳಿದ NREM ನಿದ್ದೆ. ಕಣ್ಣಾಲಿಗಳು ಚಲಿಸದಷ್ಟು ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರಿದ್ದಾಗಲೇ ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ರಿಪೇರಿಯಾಗುವುದು, ದೇಹದ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಮಗೆ ಬಳಲಿಕೆಯೆಲ್ಲ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಚೈತನ್ಯ ಬರುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೇ. </p><p>ಹಾಗೆಂದು ಮಲಗಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ನಾವು ಹೀಗೆ ಗಾಢ ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿದ್ದೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಾವು ಎರಡು ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಬೇಕು. NREM + REM ಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಅದನ್ನು ಲಘು ಮತ್ತು ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಇನ್ನೇನು ಕಣ್ಣು ಹತ್ತುತ್ತಾ ಇತ್ತು, ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಏನೋ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಾಯಿತು’ ಎನ್ನುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವಲ್ಲವೇ? ಇದು ನಿದ್ದೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ. ಇದನ್ನು ಲಘು ನಿದ್ದೆ (N1) ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನಿದ್ದೆಯ ಚಕ್ರ ಆರಂಭ ಆಗುವುದು ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ. ಮಲಗಿನ ನಂತರ ಒಂದಷ್ಟು ಏನೇನೋ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅದನ್ನೇ ಮೆಲಕು ಹಾಕುತ್ತ, ಯೋಚಿಸುತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುತ್ತೇವೆ. ಅದೇ ಯೋಚನೆಗಳು ಗಾಢವಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿದ್ದೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ. ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ಉಸಿರಾಟದ ಏರಿಳಿತಗಳು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುಂದಿನ 5 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. </p><p>ನಂತರದ್ದು ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತ. ಇದರ ಅವಧಿ 10 ರಿಂದ 15 ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಉಸಿರಾಟ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಹದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ Sleep spindles & K-complexes ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮನಸ್ಸು ಸಹ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಘಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಯೋಚನೆಗಳು ಮಸುಕಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿ ನಿದ್ದೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಿಸಿದಾಗಲೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಈ ಮಂಪರು ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯ ನಿದ್ದೆಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ ಶೇ 45 ರಿಂದ ಶೇ 55 ಸಮಯ ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. </p><p>ಇದರ ಬಳಿಕ ನಾವು ಜಾರುವುದು ಗಾಢ ನಿದ್ದೆ ಅಥವಾ ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್ ಹಂತಕ್ಕೆ. ಇದನ್ನೇ ನಾವು NREM ನಿದ್ದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು. Slow-wave sleep ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾಯಿ ಕಳೆದು ಗೊರಕೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ಬಾಯಿಂದ ಜೊಲ್ಲು ಸೋರಿ ಹೋಗುವುದು. ಕೈ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿ ಮಲಗುವುದು, ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲದರಿಂದಲೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ. ನಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಾಂಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ಕಾಯಕವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿ, ತೀರಾ ಅಗತ್ಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪುನಶ್ಚೇನಗೊಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ನಮಗಾಗಿರುವ ಆಯಾಸಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಳೆದು ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹ ಕ್ರೋಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದು ಸಹ ಈ ಹಂತದಲ್ಲೇ. ಇದರ ಕಾಲಾವಧಿ 20–40 ನಿಮಿಷಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸುವುದು ತುಸು ಕಷ್ಟ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲಗಿದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾತ್ರಿ ಮೊದಲರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ನಿದ್ದೆಯನ್ನು ನಾವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ. </p><p>ಇನ್ನು ಕೊನೆಯ 4ನೇ ಹಂತ REM ನಿದ್ದೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಾವು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ, ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನ ಬೇಳೆ ಅತ್ತಿತ್ತ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೈಕಾಲುಗಳು ಬಲವೇ ಇಲ್ಲದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹ ತನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು (sleep paralysis) ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟುವಾಗಲೇ ನಮಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿ ನಾವು ಮಗ್ಗುಲು ಬದಲಿಸುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಅವಧಿ 10–25 ನಿಮಿಷ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಗಾಗುತ್ತ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ಈ ಹಂತದ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕನಸುಗಳು ಬೀಳುವುದು. </p><p>ಇವಿಷ್ಟು ನಿದ್ದೆಯ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಆಯಾ ಹಂತದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ನಾಲ್ಕು ಹಂತದ ಒಂದು ಚಕ್ರ ಮುಗಿಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 90–120 ನಿಮಿಷಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಸೈಕಲ್ಗಳು ಒಬ್ಬ ಆರೋಗ್ಯಕರ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ 4 ರಿಂದ 6 ಬಾರಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ಸೈಕಲ್ಗಳು ಮುಗಿದರೆ ಆ ದಿನದ ನಿದ್ದೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ದಿನವೂ ನಾವು ಹೀಗೆ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ದೇಹ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ದೇಹದ ತೂಕವೂ ಸಮತೋಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ನೋಡೋಣ. </p><p>ಅಲ್ಲೀವರೆಗೆ ಗುಡ್ ನೈಟ್, ಹ್ಯಾವ್ ಎ ಡೀಪ್ ಸ್ಲೀಪ್!</p>.ತಿಂದುಂಡು ಸುಖವಾಗಿ: ನೀವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಬೊಜ್ಜು ಹೆಚ್ಚಾಗೋದಿಲ್ಲ.ತಿಂದುಂಡು ಸುಖವಾಗಿ: ದೇಹದ ತೂಕ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿದೆ ಸುಲಭದ ಸಪ್ತ ಸೂತ್ರ !.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>