ಮಕ್ಕಳು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ಮಾಡುವುದು ಸಹಜವೇ? ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ವೈದ್ಯರು

ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಮೂತ್ರ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಆಗುವುದು ಸಹಜ. ಆದರೆ, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಥಿತಿ.

ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಎನ್ಯೂರಿಸಿಸ್ (Enuresis), ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ‘ಶಯ್ಯಾಮೂತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ದೇಹದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಸಹಜ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮಕ್ಕಳ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಆಯುರ್ವೇದ ತಜ್ಞೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತದೆ?

ಮಗುವಿನ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಮಗುವಿನ ನರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೂತ್ರಾಶಯ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ನಡುವಿನ ಸಂವಹನವೂ ಕ್ರಮೇಣ ವಿಕಸಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಂದು ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

2–3 ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಕೆಲ ಸಮಯ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸುಮಾರು 4 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳು ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.

5–6 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿರುವಾಗಲೂ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. 6 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮುಂದುವರಿದರೆ ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆ ಅಗತ್ಯ.

ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

* ಪ್ರೈಮರಿ ಎನ್ಯೂರಿಸಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಮಗು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ರಾತ್ರಿ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಾಶಯದ ಪರಿಪಕ್ವತೆ ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣವಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.

* ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎನ್ಯೂರಿಸಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಮಕ್ಕಳು ಒಂದಿಷ್ಟು ಸಮಯ ರಾತ್ರಿ ಮಲಗಿರುವಾಗ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡದೇ, ಬೆಳಿಗ್ಗಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೋಯಿಸಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಎನ್ಯೂರಿಸಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಮೂತ್ರನಾಳದ ಸೋಂಕು, ಮಲಬದ್ಧತೆ ಅಥವಾ ನಿದ್ರಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ತರಬೇತಿ ಯಾವಾಗ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು?

ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಶೌಚಾಲಯ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 18 ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಎರಡೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ತರಬೇತಿ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಗುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬೇಗ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ತಡವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಗುವಿನ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಪೋಷಕರು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು?

ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪೋಷಕರು, ಮಗುವನ್ನು ಗದರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಬದಲಿಗೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು ಹಾಸಿಗೆ ತೋಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೂತ್ರಾಶಯವು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಭಯ ಮತ್ತು ಆತಂಕ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ‘ಮೂತ್ರಾಶಯವು ಮೂತ್ರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಚಿಕ್ಕ ಚೀಲದಂತಿದ್ದು, ಅದು ತುಂಬಿದಾಗ ಮೆದುಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ‘ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳು ಜಾಗೃತರಾಗಿದ್ದು, ಶೌಚಾಲಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಲಗುವ ಮೊದಲು ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಮಲಗುವ ಮುನ್ನ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ, ನಿಯಮಿತ ನಿದ್ರಾ ಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿಗದಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಢಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ.

ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಇದು ಅಪಾನ ವಾಯು ಅಸಮತೋಲನ, ಮೂತ್ರಾಶಯದ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮನೋಭಾವದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತ. ಮಗುವಿನ ಭಯ, ಲಜ್ಜೆ ಹಾಗೂ ಆತಂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕ್ರಮವೂ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಹಗುರವಾದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದು, ಮಲಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧಿಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕೆಳ ಹೊಟ್ಟೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಅಭ್ಯಂಗ (ತೈಲದಿಂದ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡುವುದು) ಪರಿಣಿತ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತಹ ಪಂಚಕರ್ಮ ಕ್ರಮಗಳು ಕೂಡ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು.

ಕೆಲ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ನಿದ್ರೆ (ತಮೋಗುಣ ಅಧಿಕ್ಯ) ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಜಂತುಹುಳ ಇದ್ದರೆ ಇದ್ದರೆ ರಾತ್ರಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಸಿಗೆ ತೋಯಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಕೃಮಿನಾಶಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಹಾಯಕ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಳಸುವ ಅಲಾರ್ಮ್ ವಿಧಾನವೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ, ತೇವಾಂಶ ಕಂಡಾಗ ಅಲಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಮಗುವಿಗೆ ಎಚ್ಚರ ಮೂಡಿಸಿ ಕ್ರಮೇಣ ಮೂತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೆಳೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಸ್ವರ್ಣಪ್ರಾಶನವು ಮಕ್ಕಳ ದೈಹಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಆಯುರ್ವೇದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ನರಮಂಡಲದ ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿ, ಹಾಸಿಗೆ ತೋಯಿಸುವಿಕೆ ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು.

. ಮಾಹಿತಿ: ಡಾ. ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಎನ್, ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ, ಕೌಮಾರಭೃತ್ಯ ವಿಭಾಗ (ಆಯುರ್ವೇದ ಮಕ್ಕಳ ರೋಗ ತಜ್ಞರು) ಆಯುರ್ವೇದ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಹೆಗ್ಗೇರಿ ಬಡಾವಣೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಮಕ್ಕಳು ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂತ್ರ ಮಾಡುವುದು ಸಹಜವೇ? ಹೀಗೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ವೈದ್ಯರು

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: 09 ಮೇ 2026

ಐಎಫ್‌ಎಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಸವದಿಯ ಬಸವರಾಜ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ 09 ಮೇ 2026

ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿದ ಟಿವಿಕೆ: ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಜೊತೆ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷ ನಾಯಕರ ಚರ್ಚೆ

IPL 2026| ಗಿಲ್, ಸಾಯಿ ಅರ್ಧಶತಕ: ಟೈಟನ್ಸ್‌ಗೆ ಸತತ ನಾಲ್ಕನೇ ಗೆಲುವು

IPL 2026: ಟೈಟನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಓವರ್‌ನಲ್ಲಿ 11 ಎಸೆತ ಎಸೆದ ಜೋಫ್ರಾ ಆರ್ಚರ್

ಐಪಿಎಲ್ ‘ಹನಿಟ್ರ್ಯಾಪ್’ ತಡೆಗೆ ಬಿಸಿಸಿಐ ನಿಯಮ

ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ನೆರವು ಇಂದು

ಒಳನೋಟ: ಭೂದಾಹಕ್ಕೆ ಕೆರೆಯಂಗಳ ಆಪೋಶನ

ಒಳನೋಟ | ಗೋವಾದಂತೆ ಮಂಗಳೂರು ಬೀಚ್‌ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೂ ʼಜೀವʼ ತುಂಬಬೇಕಿದೆ..

ಒಳನೋಟ: ಬೇಕು ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ‘ಚಿಕಿತ್ಸೆ’

ಒಳನೋಟ: ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂಕರೋದನ

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: 09 ಮೇ 2026

ಐಎಫ್‌ಎಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆ: ಸವದಿಯ ಬಸವರಾಜ ದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಶನಿವಾರ 09 ಮೇ 2026

ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿದ ಟಿವಿಕೆ: ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಜೊತೆ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷ ನಾಯಕರ ಚರ್ಚೆ