<p>ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿದೆ. ಯುದ್ಧದಾಹಿ ಟ್ರಂಪಾಧಿಪತಿಗಳ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿಸಿದೆ.</p><p>ಹೊರ್ಮುಜ್... ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಜಲಮಾರ್ಗವಿದು. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬೃಹತ್ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು, ಸರಕು ತುಂಬಿದ್ದ ಹಡಗುಗಳು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಮಾರ್ಗ ಈಗ ಸ್ಥಬ್ತವಾಗಿದೆ. </p><p>ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಅನ್ನು ಇರಾನ್ ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿರುವ ಖಮೇನಿ ಪಡೆ, ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.</p><p>ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.</p>.<h3><strong>ಇರಾನ್ ಯೋಜನೆ ಏನು?</strong></h3>.<p>ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹೇಳಿದೆ. </p><p>‘ಇದು ಟೋಲ್ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ’ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ವಾಖ್ಯಾನಿಸಿವೆ.</p><p>ಅಲ್ಲದೇ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದುವೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ನೌಕಾಯಾನ. ಅದರನ್ವಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.</p><p>ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಹಡಗುಗಳು ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಡಗುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ನಾವಿಕರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವಿಷಯವು ಆಂತಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. </p>.<h3><strong>ಪ್ರತಿ ಹಡಗಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಶುಲ್ಕ?</strong></h3>.<p>ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇರಾನ್ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.</p><p>ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ಇರಾನ್, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ ಎದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ವರದಿಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಹಡಗಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ಗಳವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.</p><p>‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಸೇಫ್’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು, ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.</p><p>ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಇರಾನ್ನ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯು ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ಹಡಗುಗಳು ಇರಾನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.</p>.<h3><strong>ಇರಾನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರ ವಿರೋಧ</strong></h3>.<p>ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 11 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಒಂದು ದೇಶವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇತರ ದೇಶಗಳೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಂತಹದೇ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯತ್ನಿಸಬಹುದು’ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p>.<div><blockquote>ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಟೋಲ್ ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು.</blockquote><span class="attribution">– ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ</span></div>.<p>ಕಡಲ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ವಿಂಡ್ವರ್ಡ್’ನ ವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಮಿಚೆಲ್ ವೈಸ್ ಬೋಕ್ಮನ್ ಅವರು, ಇಂತಹ ಕ್ರಮವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗವಾದ ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರು ಅಲ್ಲೂ ಸಹ ಟೋಲ್ ವಿಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ.</p>.<h3><strong>ಪನಾಮ ವರ್ಸಸ್ ಹೊರ್ಮುಜ್: </strong></h3>.<p>ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್, ಇದನ್ನು ಪನಾಮ ಮತ್ತು ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದೆ. ಆ ಜಲಸಂಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲು ಹಡಗುಗಳು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ.</p><p>ಆದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರ್ಮುಜ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು. ಪನಾಮ ಮತ್ತು ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಗಳು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಹೊರ್ಮುಜ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p>.<h3><strong>ವಿಮೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರುವ ಆತಂಕ:</strong></h3>.<p>ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರ್ಮುಜ್ನಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು. ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಭಾರಿ ನಷ್ಟದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.</p><p>ಇರಾನ್ಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಹಡಗು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಸತತ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.</p>.<h3><strong>ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ:</strong></h3>.<p>ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇರಾನ್, ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.</p><p>ಕಡಲ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಕೆಪ್ಲರ್’ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ನ ಮುಖ್ಯ ತೈಲ ರಫ್ತು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿರುವ ಖಾರ್ಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಶೇ 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇರಾನ್ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.</p><p>ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಈಗ ಕೇವಲ ತೈಲ ಸಾಗಾಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನೌಕಾಯಾನ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜೀವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</p>.<p><strong>ಆಧಾರ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್</strong></p>.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>
<p>ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಒಮಾನ್ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗ ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಿದೆ. ಯುದ್ಧದಾಹಿ ಟ್ರಂಪಾಧಿಪತಿಗಳ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕರೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿಸಿದೆ.</p><p>ಹೊರ್ಮುಜ್... ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಜಲಮಾರ್ಗವಿದು. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಬೃಹತ್ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳು, ಸರಕು ತುಂಬಿದ್ದ ಹಡಗುಗಳು ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಮಾರ್ಗ ಈಗ ಸ್ಥಬ್ತವಾಗಿದೆ. </p><p>ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೇರಿ ಇರಾನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಅನ್ನು ಇರಾನ್ ದಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಸಾವಿರಾರು ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿತ್ತು. ಇದೀಗ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿರುವ ಖಮೇನಿ ಪಡೆ, ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದೆ.</p><p>ಆದರೆ, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ಹಲವು ದೇಶಗಳು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿವೆ.</p>.<h3><strong>ಇರಾನ್ ಯೋಜನೆ ಏನು?</strong></h3>.<p>ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಡಗುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹೇಳಿದೆ. </p><p>‘ಇದು ಟೋಲ್ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸೇವಾ ಶುಲ್ಕ’ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇರಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಇದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ವಾಖ್ಯಾನಿಸಿವೆ.</p><p>ಅಲ್ಲದೇ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಒಂದು ಮೂಲಭೂತ ತತ್ವದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅದುವೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ನೌಕಾಯಾನ. ಅದರನ್ವಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದೇಶ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.</p><p>ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಗಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಹಡಗುಗಳು ಈ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಡಗುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ನಾವಿಕರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೋಲ್ ವಿಷಯವು ಆಂತಕವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. </p>.<h3><strong>ಪ್ರತಿ ಹಡಗಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಶುಲ್ಕ?</strong></h3>.<p>ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಇರಾನ್ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.</p><p>ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಲ್ಫ್ ಸ್ಟ್ರೈಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ’ ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ಇರಾನ್, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲಿದೆ ಎದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ವರದಿಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ಹಡಗಿಗೆ 20 ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ಗಳವರೆಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.</p><p>‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಸೇಫ್’ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು, ಇದರಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕರೆನ್ಸಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.</p><p>ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಇರಾನ್ನ ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್ ಪಡೆಯು ಜಲಸಂಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವಾಗ ಹಡಗುಗಳು ಇರಾನ್ ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳ ಹೊರಗೆ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.</p>.<h3><strong>ಇರಾನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಕ್ಕೆ ತಜ್ಞರ ವಿರೋಧ</strong></h3>.<p>ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 11 ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ತಜ್ಞರು ಇರಾನ್ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಒಂದು ದೇಶವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇತರ ದೇಶಗಳೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಂತಹದೇ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯತ್ನಿಸಬಹುದು’ ಎಂದು ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p>.<div><blockquote>ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಟೋಲ್ ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಗದು.</blockquote><span class="attribution">– ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ</span></div>.<p>ಕಡಲ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ವಿಂಡ್ವರ್ಡ್’ನ ವಿಶ್ಲೇಷಕಿ ಮಿಚೆಲ್ ವೈಸ್ ಬೋಕ್ಮನ್ ಅವರು, ಇಂತಹ ಕ್ರಮವು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಹಡಗು ಮಾರ್ಗವಾದ ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ದೇಶಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸಚಿವರೊಬ್ಬರು ಅಲ್ಲೂ ಸಹ ಟೋಲ್ ವಿಧಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ.</p>.<h3><strong>ಪನಾಮ ವರ್ಸಸ್ ಹೊರ್ಮುಜ್: </strong></h3>.<p>ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್, ಇದನ್ನು ಪನಾಮ ಮತ್ತು ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದೆ. ಆ ಜಲಸಂಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲು ಹಡಗುಗಳು ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುತ್ತವೆ.</p><p>ಆದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರ್ಮುಜ್ಗೆ ಹೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ತಜ್ಞರು. ಪನಾಮ ಮತ್ತು ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಗಳು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಹೊರ್ಮುಜ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p>.<h3><strong>ವಿಮೆ ಸಮಸ್ಯೆ ತಲೆದೋರುವ ಆತಂಕ:</strong></h3>.<p>ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರ್ಮುಜ್ನಲ್ಲಿ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು. ವಿಮಾ ರಕ್ಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಹಡಗು ಕಂಪನಿಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಜಲಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಭಾರಿ ನಷ್ಟದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.</p><p>ಇರಾನ್ಗೆ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸದಂತೆ ಅಮೆರಿಕದ ಹಣಕಾಸು ಇಲಾಖೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ಹಡಗು ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಸತತ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಂತಹ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.</p>.<h3><strong>ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಜಾಗವೇ ಇಲ್ಲ:</strong></h3>.<p>ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ನಿರ್ಬಂಧ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇರಾನ್, ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಹೆಣಗಾಡುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳದ ಕೊರತೆಯುಂಟಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.</p><p>ಕಡಲ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಸ್ಥೆ ‘ಕೆಪ್ಲರ್’ ಪ್ರಕಾರ, ಇರಾನ್ನ ಮುಖ್ಯ ತೈಲ ರಫ್ತು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಆಗಿರುವ ಖಾರ್ಗ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಶೇ 80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇರಾನ್ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ.</p><p>ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಈಗ ಕೇವಲ ತೈಲ ಸಾಗಾಣೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನೌಕಾಯಾನ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜೀವಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಒಂದು ಕಿರಿದಾದ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.</p>.<p><strong>ಆಧಾರ: ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್</strong></p>.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>