ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ | ಎಸ್‌ಐಆರ್‌: ಅವರು, ನಾವು–ನೀವು!

ಬಲಿಷ್ಠ ವರ್ಗ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ–ಅಶುದ್ಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಂತೆ, ದೇಶದ ಮತದಾರರ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ದೇಶದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ನಾಗರಿಕರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಭಾಷಿಕ ಪರಿಸರ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಇರಬೇಕಾದ ಸಮಯವಿದು. . ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೂಯಿ ಡ್ಯೂಮೋ ‘ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜವು ಮೂಲತಃ ‘ಶುದ್ಧ’ ಮತ್ತು ‘ಅಶುದ್ಧ’ ಎಂಬ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿರುವ, ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿತವೂ ಆಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ’ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಅವರು, ‘ಜಾತಿಯ ಶ್ರೇಣೀಕರಣವು ಸಾಮಾಜಿಕ–ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮಾಜದ ಬಲಿಷ್ಠ ವರ್ಗವೇ ಯಾವುದು ಶುದ್ಧ, ಯಾವುದು ಅಶುದ್ಧ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಿ, ಶುದ್ಧವು ಅಶುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೇಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇತರರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬೇರೆ ಹಾದಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ.

. ಭಾರತದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ತಂದಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು (ಎಸ್ಐಆರ್) ಅಶುದ್ಧಗೊಂಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅದು ಸುಮಾರು 5.20 ಕೋಟಿ ಜನರನ್ನು ಅನರ್ಹರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಅನರ್ಹರಾದ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಏನಾಗುತ್ತಾರೆ? ಮತ್ತೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ‘ಘರ್ವಾಪ್ಸಿ’ಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೋ, ಗಡೀಪಾರಾಗುತ್ತಾರೋ ಅಥವಾ ಶಂಕಿತ ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿ ಜೀವಮಾನಪರ್ಯಂತ ನರಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಗಳೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾದಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ‘ಈಗ ಹೀಗೇ ಇರಲಿ, ಮುಂದೆ ನೋಡೋಣ’ ಎಂದು ಸಮಾಧಾನದ ಮಾತನ್ನಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದೆ.

. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅದು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರನ್ನು ಮತದಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಂಶಯದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಬಹುದು. ‘ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಮತದಾರರು’ ಎಂಬ ಮಾತನ್ನು ಆಯೋಗವು ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಸಿದೆ. ಈ ಶಂಕಿತರು ಯಾರೆಂದರೆ, ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸ ಇಲ್ಲದ ಬಡವರು, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಗುಣಿತ ತಪ್ಪಾದವರು, ಹುಟ್ಟುವಾಗ ತಮ್ಮದೇ ಬರ್ತ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದವರು, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು, ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ಯಾರೆಂದು ತಮಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದವರು!

. ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸ ಇಲ್ಲದವರನ್ನು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೂ ಆಯೋಗ ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನ ನಾಗಾಂವ್ ನಿವಾಸಿ ಅಹೇದಾ ಖತುನ್ ಅವರನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾರಣ, 2019ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಅವರನ್ನು ವಿದೇಶಿಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದು. ಇದರ ಅರ್ಥ ಇಷ್ಟೆ– ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋದವರ ಪೌರತ್ವ ಉಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅಂಥವರು ದೇಶವಿಲ್ಲದೇ ಬದುಕಬೇಕು ಅಥವಾ ದೇಶಾಂತರ ಹೋಗಬೇಕು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶಪ್ರೇಮ ತೋರಿಸಲು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ದೇಶ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಹೇಗೆ? ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಬಡವರನ್ನು ‘ನುಸುಳುಕೋರರು’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥವರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ.

. ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವಾ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ 1,19,570 ‘ಡಿ’ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಪೌರತ್ವ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ವಿಫಲರಾದ ಅಥವಾ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಪೌರತ್ವ ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ‘ಡಿ’ ಮತದಾರರು (Doubtful/Dubious Voters) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 1997ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಈ ವರ್ಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ‘ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ’ಗಳಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂಥ ಪ್ರಕರಣಗಳ ತನಿಖೆಗೆ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ (ಫಾರಿನರ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯುನಲ್ಸ್) ‘ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ’ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯಿಂದ ನಿರ್ದೋಷಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದ ನಂತರವೇ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಲಸೆಅಕ್ರಮ ಸಾಬೀತಾದರೆ ಅಂಥವರನ್ನು ‘ಬಂಧನ ಶಿಬಿರ’ಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬಹುದು, ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಾಗಲಿ, 2003ರ ಪೌರತ್ವ ನಿಯಮಗಳಾಗಲಿ ‘ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಮತದಾರರು’ ಅಥವಾ ‘ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಪೌರತ್ವ’ ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗಸ್ಟ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಹಿಮಂತ ಬಿಸ್ವ ಶರ್ಮಾ ಘೋಷಿಸಿದ 1,19,570 ‘ಡಿ’ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ 54,411 ಜನರನ್ನು ವಿದೇಶಿ ಯರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಬರೀ 25,000 ‘ಡಿ’ ವೋಟರ್ಗಳು ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಈ ನಡುವೆ ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂ ಮತದಾರರನ್ನು ‘ನಂಬಲರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿ’ಗಳೆಂದು ಸಾರಿತು. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು.

. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ಶುದ್ಧೀಕರಣವು ಪೌರತ್ವ (ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯ್ದೆ 2019 (ಸಿಎಎ) ಅನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದರೆ ಅಚ್ಚರಿ ಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಆ ಕಾಯ್ದೆಯು ದಾಖಲೆ ರಹಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಶಯದಿಂದ ಕಂಡಿತು. ಆಮೇಲೆ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ‘ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾನವೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ’ ಎಂದು ಚಂದವಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಈ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು, ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ನಂತಹ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವು.

. ಬಡವರ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದು ತಾವ್ಯಾರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇರುವುದರಲ್ಲಿ. ಅಧಿಕಾರಿ ಗಳು ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ನೋಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ನೋಡುವಾಗ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ತಮ್ಮದೇ ಕೆಲಸ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆತಿರುತ್ತಾರೆ. ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿರುವ ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ, ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಡವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಕೂಲ ನೋಡಿಕೊಂಡು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ದಿನದಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಲಾಗಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆ, ಪ್ರವಾಹ, ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಇರುವುದು ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬಡವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಹಾಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ತಾವೇ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರು ಅವರ ಹೆಸರು ಬರೆಯುವಾಗ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಹಮ್ಮದ್ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಲ್ಕೈದು ವಿಧದ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಬಳಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತಗೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ಅಥವಾ ಯಾರದನ್ನು ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ? ಇಂಥ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ‘ಡಿ’ ಮತದಾರರು ಎಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಗಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೂ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

. ಸರ್ಕಾರವು ತನಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿ, ‘ಡಿ’ ಮತದಾರರು ತಾವೇ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರಿದಾಗ, ಬಡವರಿಗೆ ಬೇರೆ ಹಾದಿಗಳೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದೇವೆ. ಮೊದಲು ಆಧಾರ್ ಒಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಎನ್ನಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಧಾರ್ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಯಿತು. ಈಗ ನಮ್ಮ ಕುರಿತಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಡು ವುದೇ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಗಳ ರಾಶಿಯೇ ನಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮನೆಯಿಲ್ಲದವರ ಪಾಡೇನು?

. ಗೊಂದಲಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಸರ್ಕಾರವು ಮತದಾರರ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಕೆಲಸ ನಡೆಸಿ ಸುಮಾರು 5.2 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದಅಳಿಸಿ ಹಾಕಿದೆ. ಇವರು ಸರ್ಕಾರದ ಯಾವುದೇ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಹರಲ್ಲ ಎಂದೂ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದಂತೆ, ಲಂಡನ್ನ ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿದೇಶಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಹೇಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿ, ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಹೇಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿವೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಒಬ್ಬ ಮತದಾರರನ್ನು ‘ಶಂಕಿತ’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಅಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಂದೆ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಕರುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಫ್ಯಾಸಿಸಂ!

. ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಹುಭಾಷಿಕ ಪರಿಸರವು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು. ಇಲ್ಲಿ 290 ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ನೂರಾರು ಸಮುದಾಯಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎಸ್ಐಆರ್ ಕಳೆದುಹಾಕದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಕರ್ತವ್ಯ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ | ಎಸ್‌ಐಆರ್‌: ಅವರು, ನಾವು–ನೀವು!

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಸುದ್ದಿ ಗುದ್ದು | ತಿಂಗಳೇಶ: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ | ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ: TVK ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಳನಿಸ್ವಾಮಿ

ಪಾಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಭಾರತ: ಮುಂದುವರಿದ ಹಸ್ತಲಾಘವ ಪ್ರಹಸನ

ವೈಭವ್ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಎಷ್ಟು ಓವರ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು? ಕೊಚ್ ಕೊಟ್ರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ

ಏಷ್ಯನ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತೆರಳಿ: ಪಾಕ್‌ ಟಿಟಿ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಸೂಚನೆ

ನನ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಗಂಭೀರ್ ಕಾರಣ: ಸ್ಫೋಟಕ ಶತಕದ ಬಳಿಕ ಗುರ್ಬಾಜ್ ಹೇಳಿಕೆ

ಒಳನೋಟ| ಮಾವು ಬೆಳೆದವರ ನೋವು: ಬೆಳೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಬೆಲೆಯೂ ಇಲ್ಲ,ವೆಚ್ಚವೂ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ

ಒಳನೋಟ: ಜೈಲಿಗೆ ಬೇಕು ಸುಧಾರಣೆ

ಒಳನೋಟ| ಹಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕಿಪಿಕ್ಕಿಗಳು: ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಥಿತಿ ಶೋಚನೀಯ

ಒಳನೋಟ: ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣ ಅನಾಥ, ಹಾಳು ಸುರಿಯುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳು

ಚಿನಕುರುಳಿ ಕಾರ್ಟೂನು: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಗುಂಡಣ್ಣ ಕಾರ್ಟೂನು: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಸುದ್ದಿ ಗುದ್ದು | ತಿಂಗಳೇಶ: ಭಾನುವಾರ, ಜೂನ್ 14, 2026

ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ | ಕಠಿಣ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ: TVK ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪಳನಿಸ್ವಾಮಿ