<p>ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೌಕಾ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆದುರಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಇರಾನ್ನ 'ಮಸ್ಕಿಟೋ ಫ್ಲೀಟ್' ಎನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಹಡಗುಗಳ ಪಡೆ ನೆರಳಿನಂತೆ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.</p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ: ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿದ 'ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ' ಕತಾರ್.<p>ಮಸ್ಕಿಟೋ ಫ್ಲೀಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಸಣ್ಣ, ವೇಗದ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ದೋಣಿಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇರಾನ್ನ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ 'ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್'ನ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.</p><p>ಈ ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡ್ರೋನ್ಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.</p><p>ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹೇಳಿತ್ತು. ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿಯಾದ ಬಳಿಕವೂ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ನಿಂದ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಹೇಳಿಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಮೊದಲು ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವಾಗುವವರೆಗೆ ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಚಟ್ಟನೂಗಾದ ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸಯೀದ್ ಗೋಲ್ಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೌಕಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸುಬ ಬದಲು ಇರಾನ್ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಿಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ರನ್ (ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಓಡಿ ಹೋಗುವುದು) ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p>.ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಚೀನಾಗೆ ತಟ್ಟದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ‘ಇಂಧನ ಬಿಸಿ’.<p>‘ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿದೆ. ಕೆಲವು ದಾಳಿಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಚಾರಿ ಲಾಂಚರ್ಗಳಿಂದ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ ಡ್ರೋನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ದಾಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಇರಾನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಶೇ 90ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಡಗುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವೇಗದ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮುಳುಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರರಿಂದ ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಎಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯುಪಡೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಜನರಲ್ ಡಾನ್ ಕೈನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಈ ದೋಣಿಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೊರೆದ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ.</p><p>1979ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಯತೊಲ್ಲಾ ರುಹೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ 1986ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಿತು. </p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ: ತತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ ಏರ್ಪಟ್ಟರೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.<p>ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ತಜ್ಞ ಫರ್ಜಿನ್ ನದಿಮಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಅಮೆರಿಕ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಇರಾನ್ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೌಕೆ ಮುಳುಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಇರಾನ್ನ ಹಲವಾರು ನೌಕಾ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕವು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಇರಾನಿಯನ್ನರು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು.</p><p>ಈ ಘಟನೆಗಳ ಬಳಿಕ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಜಯಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ರಹಸ್ಯ ಪಡೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಎಂದು ನದಿಮಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 50 ಸಾವಿರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಐದು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ 38 ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಹಸ್ಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಫರೂರ್ ನೆಲೆಯು ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಡೆಗಳ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ ಸಹಿತವೂ ಅಮೆರಿಕ ಪಡೆಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ.</p><p>ಇರಾನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ ಚಾಲಿತ ಗ್ರೆನೇಡ್ಗಳು ಅಥವಾ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳು, ಕಿರು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಡ್ರೋನ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕೆಲವು ದೋಣಿಗಳು ಗಂಟೆಗೆ 115 ಕಿ.ಮೀವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.</p><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೀಡಾಗಿವೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ 'ಜೇನ್ಸ್' ನ ತಜ್ಞ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಪೇಪ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.</p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮ: ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಮೂಲ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು.<p>ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾ ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಕೂಡ ಕಿರಿದಾದ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಸಮೀಪ ಸಂಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಮೀಪದಿಂದಲೇ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಡ್ರೋನ್ ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.</p><h2>ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ</h2><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ 'ಇಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು' ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದೆ. 1990 ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಹತ್ತಿರ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು ಅರ್ಧ ಮೈಲಿ ದೂರವಿರುವಾಗ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.</p><p>ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಬಳಕೆಯು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಡ್ರೋನ್ಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇವು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.</p><p>ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ. 2016ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 10 ಸೈನಿಕರು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕೂರಿಸಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ನಾವಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡದೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೂ. ಆ ಘಟನೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮತ್ತು ಆ ದಾಳಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜೇರಿ ಅವರು ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ‘ದಿ ಕಮಾಂಡರ್’ ಎನ್ನುವ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.</p><p><em><strong>(ಆಧಾರ: ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್)</strong></em></p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಮರದಿಂದ ಭಾರತ–ಅರಬ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ: ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ 'ಹೊಸ ಆಘಾತ'.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>
<p>ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಡೆಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ಧ್ವಂಸಗೊಂಡಿರುವ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೌಕಾ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆದುರಿ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆಯೇ ಇರಾನ್ನ 'ಮಸ್ಕಿಟೋ ಫ್ಲೀಟ್' ಎನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಹಡಗುಗಳ ಪಡೆ ನೆರಳಿನಂತೆ ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.</p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ: ಅಮೆರಿಕ–ಇರಾನ್ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಲುಕಿ ನಲುಗಿದ 'ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ' ಕತಾರ್.<p>ಮಸ್ಕಿಟೋ ಫ್ಲೀಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಸಣ್ಣ, ವೇಗದ ಮತ್ತು ಚುರುಕಾದ ದೋಣಿಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇರಾನ್ನ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ 'ರೆವಲ್ಯೂಷನರಿ ಗಾರ್ಡ್'ನ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.</p><p>ಈ ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಡ್ರೋನ್ಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನ್ ದಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.</p><p>ಲೆಬನಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುವುದಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹೇಳಿತ್ತು. ಕದನ ವಿರಾಮ ಜಾರಿಯಾದ ಬಳಿಕವೂ ಜಲಸಂಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ನಿಂದ ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ಹೇಳಿಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಇರಾನ್ ಮೊದಲು ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್, ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವಾಗುವವರೆಗೆ ಇರಾನ್ ಬಂದರುಗಳ ಮೇಲೆ ದಿಗ್ಬಂಧನ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಪಡೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಚಟ್ಟನೂಗಾದ ಟೆನ್ನೆಸ್ಸೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಸಯೀದ್ ಗೋಲ್ಕರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>‘ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೌಕಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸುಬ ಬದಲು ಇರಾನ್ ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಿಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ರನ್ (ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಓಡಿ ಹೋಗುವುದು) ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ’ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p>.ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ: ಚೀನಾಗೆ ತಟ್ಟದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ‘ಇಂಧನ ಬಿಸಿ’.<p>‘ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿದೆ. ಕೆಲವು ದಾಳಿಗಳ ಹೊಣೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂಚಾರಿ ಲಾಂಚರ್ಗಳಿಂದ ಉಡಾವಣೆಗೊಂಡ ಡ್ರೋನ್ಗಳ ಮೂಲಕ ನಡೆದ ದಾಳಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ದಾಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ನಡೆದಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ’ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಇರಾನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಶೇ 90ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಡಗುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವೇಗದ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮುಳುಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ನಿಖರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರರಿಂದ ಸಾವಿರದವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಎಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯುಪಡೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಜನರಲ್ ಡಾನ್ ಕೈನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಈ ದೋಣಿಗಳು ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿಯ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೊರೆದ ಆಳವಾದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ.</p><p>1979ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅಯತೊಲ್ಲಾ ರುಹೊಲ್ಲಾ ಖೊಮೇನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ 1986ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆಯಿತು. </p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷ: ತತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ ಏರ್ಪಟ್ಟರೂ ಉತ್ತರ ಸಿಗದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು.<p>ಇರಾನ್-ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ತಜ್ಞ ಫರ್ಜಿನ್ ನದಿಮಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಇರಾನ್–ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧ ತೀವ್ರಗೊಂಡಾಗ ಟ್ಯಾಂಕರ್ಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ಅಮೆರಿಕ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಇರಾನ್ ಅಡಗಿಸಿಟ್ಟ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೌಕೆ ಮುಳುಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಇರಾನ್ನ ಹಲವಾರು ನೌಕಾ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್ನ ಮಿಲಿಟರಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕವು ನಾಶಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಇರಾನಿಯನ್ನರು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು.</p><p>ಈ ಘಟನೆಗಳ ಬಳಿಕ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ಜಯಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇರಾನ್ಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ರಹಸ್ಯ ಪಡೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಎಂದು ನದಿಮಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.</p><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 50 ಸಾವಿರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಐದು ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇರಾನ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ 38 ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 10 ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಹಸ್ಯ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಫರೂರ್ ನೆಲೆಯು ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಡೆಗಳ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಪಡೆಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ ಸಹಿತವೂ ಅಮೆರಿಕ ಪಡೆಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ.</p><p>ಇರಾನ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್ ಚಾಲಿತ ಗ್ರೆನೇಡ್ಗಳು ಅಥವಾ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್ ಅಳವಡಿಸಿದ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳು, ಕಿರು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಡ್ರೋನ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕೆಲವು ದೋಣಿಗಳು ಗಂಟೆಗೆ 115 ಕಿ.ಮೀವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಇರಾನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.</p><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೀಡಾಗಿವೆ ಎಂದು ರಕ್ಷಣಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ 'ಜೇನ್ಸ್' ನ ತಜ್ಞ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಪೇಪ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.</p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮ: ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಮೂಲ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು.<p>ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾ ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು ಕೂಡ ಕಿರಿದಾದ ಹೊರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಸಮೀಪ ಸಂಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಡಿಮೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಮೀಪದಿಂದಲೇ ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವ ಡ್ರೋನ್ ಅಥವಾ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮಯ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.</p><h2>ಮುಖಾಮುಖಿಯ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸ</h2><p>ಐಆರ್ಜಿಸಿಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ 'ಇಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು' ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದೆ. 1990 ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ದಾಳಿ ದೋಣಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳ ಹತ್ತಿರ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು ಅರ್ಧ ಮೈಲಿ ದೂರವಿರುವಾಗ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.</p><p>ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡ್ರೋನ್ ಬಳಕೆಯು ಅಪಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಡ್ರೋನ್ಗಳು ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇವು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.</p><p>ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಅಮೆರಿಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ. 2016ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಇರಾನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ 10 ಸೈನಿಕರು ಮಂಡಿಯೂರಿ ಕೂರಿಸಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. ನಾವಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಮಾಡದೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೂ. ಆ ಘಟನೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಆರ್ಜಿಸಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮತ್ತು ಆ ದಾಳಿಯ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಜನರಲ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಜೇರಿ ಅವರು ಇರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ‘ದಿ ಕಮಾಂಡರ್’ ಎನ್ನುವ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.</p><p><em><strong>(ಆಧಾರ: ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್)</strong></em></p>.ಕೊಲ್ಲಿ ಸಮರದಿಂದ ಭಾರತ–ಅರಬ್ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ: ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ 'ಹೊಸ ಆಘಾತ'.<div><p><strong>ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: <a href="https://play.google.com/store/apps/details?id=com.tpml.pv">ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ </a>| <a href="https://apps.apple.com/in/app/prajavani-kannada-news-app/id1535764933">ಐಒಎಸ್</a> | <a href="https://whatsapp.com/channel/0029Va94OfB1dAw2Z4q5mK40">ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್</a>, <a href="https://www.twitter.com/prajavani">ಎಕ್ಸ್</a>, <a href="https://www.fb.com/prajavani.net">ಫೇಸ್ಬುಕ್</a> ಮತ್ತು <a href="https://www.instagram.com/prajavani">ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ</a>ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.</strong></p></div>