ಶ್ರಾವಣ ಬರೀ ಮಾಸವಲ್ಲೋ..ಋತು ವಿಲಾಸ...!

7

ಶ್ರಾವಣ ಬರೀ ಮಾಸವಲ್ಲೋ..ಋತು ವಿಲಾಸ...!

Published:
Updated:
Deccan Herald

ಆಷಾಢ ಕಳೆದು ಶ್ರಾವಣ ಅಡಿಯಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂತಸದ ಕ್ಷಣವೊಂದು ಅರಳಿದಂತೆ. ತಿಂಗಳಿಡಿ ಬೀಸಿದ ರಭಸದ ಗಾಳಿ, ಭೋರ್ಗರೆದ ಮಳೆ ತನ್ನ ಬಿಸುಪು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಣ್ಣಗೆ ಜಿನಿಯುವ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮೋಡಗಳ ಚಿತ್ತಾರ ಬಿಡಿಸಿ, ತಣ್ಣನೆ ಅನುಭವ ನೀಡುವ, ಮನಸಿಗೆ ಮುದ ನೀಡುವ ವಾತಾವರಣ. ‘ಜಿಟಿ, ಪಿಟಿ, ಮಳೆ, ಕಿಚಿ, ಪಿಚಿ ಕೆಸರು ಮಗು ಬಿಕ್ಕಿ, ಬಿಕ್ಕಿ ಅತ್ತಂತೆ’ .. ಹೀಗೆ ಕವಿಯೊಬ್ಬ ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದು ನಿಜವೂ ಹೌದು. ಸಣ್ಣಗೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆ, ನಡೆಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕೆಸರು, ರಚ್ಚೆ ಹಿಡಿದ ಮಗುವಿನ ಪರಿ..

ಭೀಮನ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಕಳೆದು ಶ್ರಾವಣ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತೆಂದರೆ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಾಲು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವೆಂದರೆ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಭ್ರಮ, ಭಕ್ತಿಯ ಪರಾಕಾಷ್ಟೆಯ ಮಾಸ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಲು, ಸಾಲು ಹಬ್ಬಗಳು. ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳಿಗಂತೂ ಈ ಮಾಸ ತರುವ ಸಂತಸ ಹೇಳತೀರದು.

ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸವೆಂದರೆ ಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರಿಗೆ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚು. ಬೇಂದ್ರೆಯವರಷ್ಟು ಶ್ರಾವಣವನ್ನು ಕಂಡರಸಿದ ಕವಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ‘ಶ್ರಾವಣಾ ಬಂತು ಕಾಡಿಗೆ, ಬಂತು ನಾಡಿಗೆ, ಬಂತು ಬೀಡಿಗೆ;ಶ್ರಾವಣಾ ಬಂತು ಕಡಲಿಗೆ ಬಂತು ಶ್ರಾವಣಾ, ಕುಣಿದಾಂಗ ರಾವಣಾ ಕುಣಿದಾವ ಗಾಳಿ, ;ಭೈರವನ ರೂಪ ತಾಳಿ, ಶ್ರಾವಣಾ ಬಂತು ಕಾಡಿಗೆ, ಬಂತು ನಾಡಿಗೆ, ಬಂತು ಬೀಡಿಗೆ... ಎಂದು. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ಬರೀ ಮಾಸವಲ್ಲ.. ಅದೊಂದು ಋತು ವಿಲಾಸ. ಅವರ ಹಲವು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಾವಣದ ಸೊಬಗು, ಸೋಜಿಗ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಇಂಥ ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ ಹಬ್ಬಗಳ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಗೌರಿ ವೃತ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಬಸವ ಪಂಚಮಿ, ಶುಕ್ರಗೌರಿ ಪೂಜೆ, ವೈಷ್ಣವ ಶ್ರಾವಣ ಶನಿವಾರದ ಪೂಜೆ, ಅಂಗಾರಕ ಜಯಂತಿ, ಶ್ರೀ ವರ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ವೃತ, ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಆರಾಧನೆ ಗಾಯತ್ರಿ ಆರಾಧನೆ, ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ವಿಶೇಷ ಶ್ರಾವಣ ಸೋಮವಾರ ಆಚರಣೆ, ಉಪಾಕರ್ಮ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ರಕ್ಷಾಬಂಧನ, ಸಿರಿಯಾಳ ಷಷ್ಠಿ ಹೀಗೆ ಸಾಲು, ಸಾಲು ಹಬ್ಬಗಳು ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಭ್ರಮ ತರುತ್ತವೆ.

ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ನಾಡಿಗೆ ದೊಡ್ಡದು ಎನ್ನುವ ಮಾತಿದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ನಾಡಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲೆಂದರೂ ಅಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲ ಹಬ್ಬ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬವೂ ಪ್ರಕೃತಿ- ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಡೆಗೆ ಮಾನವನಿಗಿರುವ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಭಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿಯೇ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಆಶಯಗಳಿವೆ. ಇಂಥ ಆಶಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬ ಕೂಡಾ. ಇದು ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿಯೂ ವಿಶೇಷ. ಇದು ಅಣ್ಣ ತಂಗಿಯ ಹಬ್ಬ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.

ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗಂಡನ ಮನೆಗೆ ಹೋದ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕರೆಯಲು ಅಣ್ಣ ಹೋಗುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣ ಕರೆಯಲು ಬರುವುದು ತಡವಾದರೆ ತಂಗಿ ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೂಲಕವೂ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ‘ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಟಾ ಉಳಿತವ್ವಾ ದಿನ ನಾಕ, ಅಣ್ಣ ಬರಲಿಲ್ಲ ಯಾಕೋ ಕರಿಲಾಕ‘ ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಹೇಗೆ ಬಾಂಧವ್ಯ ಬೆಸೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವದನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುವ ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಬ್ಬದಂದು ನಾಗರ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗೂ ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಹಾಲೆರೆದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಗೆ ಬಗೆಯ ತಂಬಿಟ್ಟು, ಶೇಂಗಾ, ಎಳ್ಳು ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಾಗದೇವತೆಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳಿಗೂ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಎಡಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಜಿಟಿ, ಜಿಟಿ ಮಳೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಳ್ಳು, ಶೇಂಗಾ, ನವಣಕ್ಕಿ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಾಖ ಉಂಟು ಮಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ಮಾಡಿದ ತಿಂಡಿಗಳು ಈ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಶಾಖವನ್ನು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಂದೆಡೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ನಾಗನಿಗೆ ಹಾಲೆರೆಯುವುದು, ಹುತ್ತಕ್ಕೆ ಹಾಲೆರೆಯುವುದು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ, ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿರುವ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಆ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಬೇಕಿದೆ.

Tags: 

ಬರಹ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೆ?

  • 1

    Happy
  • 1

    Amused
  • 0

    Sad
  • 0

    Frustrated
  • 0

    Angry

Comments:

0 comments

Write the first review for this !