ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ...

ಪ್ಲೇಟೋನ ಗುಹೆ

ಗ್ರೀಕ್‌ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಹೀಗೆ  ಬಳಸಿರುವ ರೂಪಕವೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ‘ಪ್ಲೇಟೋನ ಗುಹೆ’ (Plato’s Cave). ಅದೊಂದು  ಕತ್ತಲೆಯ ಗುಹೆ; ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ್ದು. ಅದರ ಒಂದು ತುದಿಗೆ ಗೋಡೆಯಿದೆ

ಪ್ಲೇಟೋನ ಗುಹೆ

ಗ್ರೀಕ್‌ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಹೀಗೆ  ಬಳಸಿರುವ ರೂಪಕವೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ‘ಪ್ಲೇಟೋನ ಗುಹೆ’ (Plato’s Cave).
ಅದೊಂದು  ಕತ್ತಲೆಯ ಗುಹೆ; ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ್ದು. ಅದರ ಒಂದು ತುದಿಗೆ ಗೋಡೆಯಿದೆ; ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಯಿದೆ.  ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಒಂದಷ್ಟು ಜನರು; ಎಲ್ಲರೂ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಂದಿಗಳಾಗಿರುವವರು; ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಬಿಗಿಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿರುವುದೂ ಗಮನಾರ್ಹ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಗುಹೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಲ್ಲರೆ ಹೊರತು, ಅದರ ಬಾಗಿಲ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಲಾರರು, ಅದನ್ನು ನೋಡಲಾರರು. ಎಂದರೆ ಗುಹಾದ್ವಾರದಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕನ್ನಾಗಲೀ ಉರಿಯನ್ನಾಗಲೀ ಅವರು ನೋಡಲಾರರು. ಆದರೆ ಆ ಬೆಳಕು ಬಂದಿಗಳ ಹಿಂದಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲವೆ? ಹಾಗೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಬೆಳಕು ಬಂದಿಗಳ ಎದುರಿನ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ವಸ್ತುಗಳ ನೆರಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಆಕೃತಿಗಳೂ ಸಿನಿಮಾಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ, ನೆರಳಿನಂತೆ; ಯಾವ ವಸ್ತು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಬೆಳಕೂ ಕಾಣದು; ವಸ್ತುಗಳೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.


ಈ ರೂಪಕ ಏನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ – ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಥವಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಎಷ್ಟು ಕಷ್ಟ ಎನ್ನುವುದರ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪಾಡು ಆ ಬಂದಿಗಳಂತೆ; ನಮಗೆ ಮೂಲ ಆಕೃತಿ ಕಾಣದು; ಕಂಡ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ನೆರಳಿನ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ನಿಜವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ನಾವು ’ಇದೇ ಸತ್ಯ’ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮೊದಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಯೋಚಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸುವನ್ನೇ ನೋಡದವನು ಅದರ ನೆರಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಕಂಡು ಹಸುವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದರೆ ಅದು ಹೇಗಿರಬಲ್ಲದು?
ಪ್ಲೇಟೋ ಈ ರೂಪಕದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಮಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎನ್ನಬಹುದು.

Comments
ಈ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು
ಐಪಿಸಿ ‘354ಡಿ’ ಅಡಿ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿವರ

ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಿಕೆ
ಐಪಿಸಿ ‘354ಡಿ’ ಅಡಿ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ವಿವರ

12 Aug, 2017

ಮೇಷ್ಟ್ರು
ಆನಂದಲಹರಿ

ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿರುತ್ತದೆ.  ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ವಿದ್ಯಮಾನ. ಆದರೆ ಇದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ; ಬೆಳಗಿನ ಬೆಳಕಿಗೂ ರಾತ್ರಿಯ...

5 Aug, 2017
ಶೋಷಿತರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು

ಅಂತರಾಳ
ಶೋಷಿತರು ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು

29 Jul, 2017
ಬದಲಾವಣೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು

ಅಂತರಾಳ
ಬದಲಾವಣೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಬರಬೇಕು

29 Jul, 2017
‘ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಬರಲಿ’

ಅಂತರಾಳ
‘ವೃತ್ತಿಪರತೆ ಬರಲಿ’

29 Jul, 2017