ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ!

ಬೆಳಗಿನ ಐದು ಗಂಟೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಗದ್ದಲಕ್ಕೆ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೂಗು-ಗಲಾಟೆಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುವ ಯಲ್ಲಾಪುರ ಪಟ್ಟಣ ಆ ದಿನ ಬೇರೆ ರಾಗ ಹಿಡಿದಿರುತ್ತದೆ. ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಗರ, ಸಂಭ್ರಮ. ಹೆಂಗಸರು ಗಡಿಬಿಡಿಯಲ್ಲೇ ಒಲೆಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಕುರುಕು ತಿಂಡಿಗಳ ಸುವಾಸನೆ, ಬುತ್ತಿ ಕಟ್ಟುವ ಗದ್ದಲ-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಹಬ್ಬದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.

. ಆದರೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಟೆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅದೇ ಪಟ್ಟಣ ಲಾಕ್ಡೌನ್ ಆದಂತೆ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅಂಗಡಿ ಮುಂಗಟ್ಟುಗಳು ಮುಚ್ಚಿ, ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿ, ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ನರಪಿಳ್ಳೆಯೂ ಕಾಣದ ದೃಶ್ಯ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.

. ಇದು ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಅಪರೂಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯ–‘ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ’.

. ಜಾತ್ರೆಗೆ ನಾಂದಿ

. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂಬತ್ತು ದಿನ ಅದ್ದೂರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರುವರಿ 11ರಿಂದ ಜಾತ್ರೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ಮುನ್ನ ಬರುವ ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಮಂಗಳವಾರಗಳನ್ನು ‘ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ’ ಎಂದು ಆಚರಿಸುವುದು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆ.

. ಗ್ರಾಮದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೇ ಊರು ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬ ಭಕ್ತಿಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗಿದೆ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುವಂತೆ ಈ ಮಂಗಳವಾರಗಳು ಆಚರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಸಮೂಹ ಅನುಭವ.

. ಮನೆ ಬಿಡುವ ಕ್ಷಣ...

. ಆ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹತ್ತು ಗಂಟೆಯೊಳಗೆ ಪಟ್ಟಣದ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿ ಹೊರಡಬೇಕು ಎಂಬ ಅಲಿಖಿತ ನಿಯಮ. ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಮುತ್ತೈದೆ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ದೇವರ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ಅರಿಸಿನ-ಕುಂಕುಮ ಇಟ್ಟು, ‘ಅಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬನ್ನಿ’ ಎಂಬ ಮನದ ಮಾತು ಹೇಳಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ.

. ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ, ಆ ದಿನ ದೇವಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಆ ಅರಿಸಿನ-ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದೇವಿಯ ಗಣಗಳು ಊರನ್ನು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ರದ್ಧೆಯೂ ಇದೆ. ದೇವಿಯ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮನೆಗಳು ತೆರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಈ ಆಚರಣೆಯ ಹಿಂದಿನ ನಂಬಿಕೆ.

. ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ?

. ‘ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ’ ಎಂದರೆ ಶೋಕದ ದಿನವಲ್ಲ, ಅದು ಸಂತಸದ ದಿನ. ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಮೀಪದ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ಜಲಪಾತಗಳು, ಕಾನುಗಳು, ತಾಣಗಳು, ಹೊರ ಊರುಗಳ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ, ಜಮಖಾನ ಹಾಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿರುವ ತಿಂಡಿ-ತಿನಿಸು, ಊಟದ ಡಬ್ಬಿಗಳು, ಬುತ್ತಿ, ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕ್ಯಾನ್ಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.

. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟವಾಡುವ ಸಂಭ್ರಮ. ಕಣ್ಣಾಮುಚ್ಚಾಲೆ, ಓಡಾಟ. ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಮನೆಮನೆ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶ. ಯುವ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ರೀಲ್ಸ್ ಮಾಡುವ ಉತ್ಸಾಹ. ಗಂಡಸರಿಗೆ ಲೋಕ- ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೃಷಿ-ವ್ಯಾಪಾರದವರೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.

. ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಂದ ತಂದ ಬುತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯವೆಲ್ಲ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಉಳಿಯುವುದು ಕೇವಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವ ಸಂತೋಷ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಿಕ್ನಿಕ್ನ ನೆನಪನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬದುಕಿನ ಜಂಜಾಟದಿಂದ ಒಂದು ದಿನದ ವಿರಾಮ–ಮೊಬೈಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್ಗಿಂತ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಿಗ್ನಲ್ ಬಲವಾಗುವ ದಿನ.

. ವಿನಾಯಿತಿಯೂ ಉಂಟು

. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ಇದ್ದರೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇದೆ. ಅವರನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕರೆತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬರನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದಿನ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆಚಾರಕ್ಕೂ, ಅವಶ್ಯಕತೆಗೂ ಮಧ್ಯದ ಸಮತೋಲನ.

. ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಜರಾತಿ ಕಡಿಮೆ. ಜನಸಂಚಾರವೇ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಆ ಕಚೇರಿಗಳೂ ಮೌನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತವೆ.

. ಹಬ್ಬದ ಸೊಗಡು

. ಇಡೀ ಪಟ್ಟಣ ಬೀಗ ಹಾಕಿದಂತೆ ಕಂಡರೂ, ಅದರೊಳಗೆ ಭಕ್ತಿಯ ನಾಡಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಐದು ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಮನೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ಒಳಬರುವಾಗ ಮೂಡುವ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ–‘ದೇವಿ ನಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ’ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಖುಷಿ.

. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಒಂದು ಕಡೆ ಭಕ್ತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ; ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆಯ ಸಂಕೇತ. ಒಂದೇ ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವುದು, ಸಮೂಹವಾಗಿ ಹೊರಡುವುದು, ಸಂಜೆ ಮರಳಿ ಮನೆ ಸೇರಿ ಅನುಭವ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇಡೀ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಒಂದು ಕುಟುಂಬವನ್ನಾಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ.

. ‘ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ’ ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಆತ್ಮ. ಇದು ಕೇವಲ ಮನೆಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕುವ ದಿನವಲ್ಲ; ಹೃದಯದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯುವ ದಿನ. ಜಾತ್ರೆಯ ಘೋಷಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಭಕ್ತಿಯ ಮಂಗಳವಾದ್ಯ ಮೊಳಗಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಕೇವಲ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲ; ಜನರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು. ಯಲ್ಲಾಪುರದ ‘ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ’ ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವಂತ ಉದಾಹರಣೆ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಯಲ್ಲಾಪುರದ ಹೊರ ಮಂಗಳವಾರ!

ಚಿನಕುರುಳಿ: ಶನಿವಾರ, 14 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಚುನಾವಣೆ: ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ ವಿರೋಧಿಗಳು ಈಗ ಸಂಸದರು

ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲಾಗದೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಂಡ!

ಗುಂಡಣ್ಣ: ಶನಿವಾರ, 14 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026

Ranji Trophy Semifinal: ಫೈನಲ್‌ನತ್ತ ದೇವದತ್ತ ಪಡೆಯ ಚಿತ್ತ

ISL: ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಬಿಎಫ್‌ಸಿ ಸಜ್ಜು

T20 World Cup | IND vs PAK: ಕೈ ಕುಲುಕುವರೇ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ನಾಯಕರು?

ಭಾರತ–ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟಿ20 ಸರಣಿ: ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ

ಒಳನೋಟ: ಕಿನ್ನಾಳ ಕಲೆಗೀಗ ಯುವೋತ್ಸಾಹ

ಒಳನೋಟ: ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ನಡುವೆ ದಾಖಲೆಯ ಗಳಿಕೆ

ಒಳನೋಟ: ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಳಿತ; ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬರೆ

ಒಳನೋಟ | ಕುಸಿದ ಬೆಲೆ: ರಬ್ಬರ್‌ ಉಳಿಯುವುದೇ?

ಚಿನಕುರುಳಿ: ಶನಿವಾರ, 14 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026

ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಚುನಾವಣೆ: ಗಲ್ಲುಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ ವಿರೋಧಿಗಳು ಈಗ ಸಂಸದರು

ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸಲಾಗದೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ತಂಡ!

ಗುಂಡಣ್ಣ: ಶನಿವಾರ, 14 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2026