ಸಂಕ್ರಾಂತಿ: ಕಾಂತಿ ಶಾಂತಿಗಳ ಹಬ್ಬ

ನಮ್ಮ ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ. ಈ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಎರಡು ಆಯಾಮಗಳು; ಒಂದು: ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿ; ಇನ್ನೊಂದು: ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿ.

. ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಸ್ವಭಾವ; ನಡೆ–ನುಡಿ, ಆಚಾರ–ವಿಚಾರಗಳು. ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಎಂದರೆ ಋತುಗಳು, ಗ್ರಹಸಂಚಾರ, ಗಿಡ–ಮರಗಳು, ನದಿ–ಗಿರಿಗಳು, ಮುಂತಾದವು. ನಮ್ಮೀ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ನೇರ ನಂಟಿರುವುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಮರಸ್ಯವೂ ಏರ್ಪಡಬೇಕು. ಆಗಲೇ ನಮ್ಮ ಜೀವನವು ಸುಂದರವೂ ಸುಖಮಯವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ವಿವೇಕವೇ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಾಣಿಸಿರುವ ಹಬ್ಬ–ಹರಿದಿನಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು. ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ನಾವು ಆಚರಿಸುವ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.

. ಸೂರ್ಯನ ಸಂಚಾರವೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಂಥದ್ದು. ಸೂರ್ಯ ಒಂದು ರಾಶಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಶಿಗೆ ‘ಪ್ರವೇಶಿ’ಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನೇ ’ಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಎನ್ನುವುದು. ಹೀಗೆ ಅವನು ಮಕರರಾಶಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನೇ ‘ಮಕರಸಂಕ್ರಾಂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು. ಈ ಮಕರಸಂಕ್ರಾಂತಿಗೇ ಏಕಿಷ್ಟು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ? ಈ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೂರ್ಯನ ಸಂಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವುಂಟು; ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಸಂಚಾರದ ಪಥವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದೊಂದು ಪರ್ವಕಾಲ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಎಣಿಕೆ; ಪಿತೃಯಾನದಿಂದ ದೇವಯಾನದ ಕಡೆಗೆ ನಡಿಗೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿರುವ ನಂಬಿಕೆ. ಪಿತೃಯಾನ ಎಂದರೆ ಹುಟ್ಟು–ಸಾವುಗಳ ಚಕ್ರ; ದೇವಯಾನ ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತಸುಖದಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆ. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಭೀಷ್ಮನು ಶರೀರವನ್ನು ಬಿಡಲು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲ ಉತ್ತರಾಯಣ ಪುಣ್ಯಕಾಲ; ಎಂದರೆ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ; ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲವಿದು.

. ಎಲ್ಲೋ ದೂರದ ‘ಪ್ರಕೃತಿ’ಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಗೂ ನಮ್ಮ ಹಬ್ಬಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳು ಇವು. ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೇ ಗೋಚರವಾಗುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹಲವು ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನೂ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಹೊಲ–ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುವ ಪೈರು–ತೆನೆಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಿಸುವುದು; ಅವುಗಳಿಗೆ ಪೂಜಿಸುವುದು. ದವಸ–ಧಾನ್ಯ–ಕಾಳುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚಪ್ಪರಿವುದು; ಆತ್ಮೀಯರಿಗೆ ಅವನ್ನು ಹಂಚುವುದು; ಕೃಷಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ದನ–ಕರುಗಳನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ, ಪೂಜಿಸುವುದು. ಪ್ರಕೃತಿಗೂ ನಮಗೂ ಇರುವ ಸಾವಯವ ಸಂಬಂಧದ ಹಲವು ನೆಲೆಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಬಹುದು.

. ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗಿ, ಸಂಭ್ರಮಿಸುವುದೂ ಉಂಟು ಇಂದು. ಮಕ್ಕಳು ನಮ್ಮತನದ ಪ್ರತಿರೂಪ, ನಮ್ಮತನದ ಮುಂದುವರಿಕೆಯ ಚಕ್ರರೂಪ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಕ್ಕಳು ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬೆರಗು; ಆ ಬೆರಗನ್ನು ಆತ್ಮತತ್ತ್ವದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ನಮಗೆ ಕೊಡುವ ಬೆಂಬಲ. ಸೂರ್ಯೋಪಾಸನೆಯೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಪರ್ವದ ಪ್ರಧಾನ ತತ್ತ್ವ. ಸೂರ್ಯ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೇತ. ಅವನು ಆತ್ಮಕಾರಕ; ನಮ್ಮ ಹೊರಗಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ, ಒಳಗಿನ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣನಾದ ದೇವತೆ. ಈ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯತತ್ತ್ವದ ಹಲವು ಆಯಾಮಗಳು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ತ್ವದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.

. ‘ಎಳ್ಳು–ಬೆಲ್ಲ ತಿಂದು ಒಳ್ಳೇ ಮಾತಾಡು’ ಎಂಬುದು ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಘೋಷವಾಕ್ಯ. ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತು – ಎಂದರೆ ಅದು ನಮ್ಮ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ, ಒಳಗಿನ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೂ ಬೆಳಗಬಲ್ಲ ಮಾತು. ಅಂಥ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡುವಂಥ, ಕೇಳುವಂಥ ವಾತಾವರಣ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನೆಲಗೊಳ್ಳಲು ಒದಗುವ ದೇವಯಾನದ ಶಾಂತಿಯೇ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ದಿಟವಾದ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಾಂತಿ.

. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್ , ಎಕ್ಸ್ , ಫೇಸ್ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.

ಸಂಕ್ರಾಂತಿ: ಕಾಂತಿ ಶಾಂತಿಗಳ ಹಬ್ಬ

ಚಿನಕುರುಳಿ Cartoon: ಬುಧವಾರ 14 ಜನವರಿ 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ

IND vs NZ: ಮಗದೊಂದು ಸಚಿನ್ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಕಿಂಗ್ ಕೊಹ್ಲಿ

I-PAC ED Raid: ಟಿಎಂಸಿ ಅರ್ಜಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌

ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಟಿ20 ಸರಣಿಯಿಂದಲೂ ಹೊರಬಿದ್ದ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಸುಂದರ್

ಐಪಿಎಲ್-2026: ರಾಯಪುರ, ನವಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಸಿಬಿ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ

ಆಳ –ಅಗಲ| ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿನ ಬದುಕು ನುಂಗುವ ಮದ್ದು: ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಕಪ್ಪುಚುಕ್ಕೆ ಡೋಪಿಂಗ್

ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೋಫಿ | ದೇವದತ್ತ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆ: ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಫೈನಲ್ ಆಸೆ

ಒಳನೋಟ: ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುತ್ತು

ಒಳನೋಟ | ಎಐ ಕಲಿತರಷ್ಟೇ ಕೆಲಸ: ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಸಹಜೀವನ ಅಗತ್ಯ

ಒಳನೋಟ | ಆನೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ಕಣ್ಮರೆ: ಹೆಚ್ಚಿದ ಮಾನವ–ಕಾಡಾನೆ ಸಂಘರ್ಷ

ಒಳನೋಟ: ಹಾವೇರಿಯ ಬೀಜ ಕ್ರಾಂತಿ, ಚಿಗುರಿದ ಆರ್ಥಿಕತೆ

ಚಿನಕುರುಳಿ Cartoon: ಬುಧವಾರ 14 ಜನವರಿ 2026

ಚುರುಮುರಿ: ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ

IND vs NZ: ಮಗದೊಂದು ಸಚಿನ್ ದಾಖಲೆ ಮುರಿದ ಕಿಂಗ್ ಕೊಹ್ಲಿ

I-PAC ED Raid: ಟಿಎಂಸಿ ಅರ್ಜಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ಕೋಲ್ಕತ್ತ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌