ADVERTISEMENT

ಮಂಡ್ಯ | ಶಿವನಸಮುದ್ರ,ಶಿಂಷಾ ಯೋಜನೆ: ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿತ

ಸಿದ್ದು ಆರ್.ಜಿ.ಹಳ್ಳಿ
Published 29 ನವೆಂಬರ್ 2025, 3:18 IST
Last Updated 29 ನವೆಂಬರ್ 2025, 3:18 IST
ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಯ ‘ಸರ್‌ ಕೆ.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಪವರ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌’
ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಯ ‘ಸರ್‌ ಕೆ.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್‌ ಪವರ್‌ ಸ್ಟೇಷನ್‌’   

ಮಂಡ್ಯ: ಕಾವೇರಿ ಜಲಾನಯನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಶಿಂಷಾ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಳೆದೆರಡು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿದೆ.

ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯದ ಕಾರಣ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. 

ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಯೋಜನೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 367.92 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಯುನಿಟ್‌ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. 2020–21ರಲ್ಲಿ 255 ಮಿ.ಯುನಿಟ್‌ನಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, 2024–25ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ 116 ಮಿ.ಯುನಿಟ್‌ಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿದಿದೆ. 

ADVERTISEMENT

ಶಿಂಷಾ ಯೋಜನೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 150.67 ಮಿ.ಯುನಿಟ್‌ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. 2020–21ರಲ್ಲಿ 61.00 ಮಿ.ಯುನಿಟ್‌ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, 2024–25ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 31.104 ಮಿ.ಯುನಿಟ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ. 

ದುರಸ್ತಿಗೆ ಕಾದಿರುವ ಘಟಕ:

‘ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 10 ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಂಷಾ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ 2 ಘಟಕಗಳಿವೆ. ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಘಟಕಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಈಗಾಗಲೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತೆರಡು ಘಟಕಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ತಿಂಗಳಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಉಳಿದ ಘಟಕಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು. 

ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌:

ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, 1902ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಅರಸ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ದಿವಾನ್ ಕೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಈ ಯೋಜನೆಯು, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.

ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಇಲ್ಲಿ ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 42 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ 147 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಮಾರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.

ಶಿಂಷಾ ಯೋಜನೆ:

ಶಿಂಷಾ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಯು 1940ರಲ್ಲಿ 17.2 ಮೆಗಾವಾಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. 2022ರಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಘಟಕ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್‌ ಘಟಕದ ದುರಸ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣದ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳ ತಂಡ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭ ಟ್ರ್ಯಾಲಿಯು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. 

1 ಮತ್ತು 2ನೇ ಘಟಕಗಳ ನವೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತೆರಡು ಘಟಕಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಾಕಿ ಘಟಕಗಳ ನವೀಕರಣ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿದೆ
ಅನಿತಾ ಎಂ. ಕಾರ್ಯಪಾಲಕ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರ
ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ; ಮುಳುಗಡೆಯ ಆತಂಕ 
2018ರಲ್ಲಿ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಂಡರೆ ಶಿಂಷಾ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದರೆ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವ ಆತಂಕ ತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಇಲಾಖೆ ಮೂಲಗಳು.  ‘ಶಾಶ್ವತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಯೋಜನೆ’ ಎನಿಸಿದ ಮೇಕೆದಾಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 2 ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ ‘ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ’ ನೀಡಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಕಾನೂನು ಗೆಲುವು ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾವೇರಿ ನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯಂತೆ ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದೆ. 

ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಆ್ಯಪ್ ಇಲ್ಲಿದೆ: ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ | ಐಒಎಸ್ | ವಾಟ್ಸ್ಆ್ಯಪ್, ಎಕ್ಸ್, ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಫಾಲೋ ಮಾಡಿ.